Lãnh đạo trong môi trường nhiều thay đổi

Anh H thân mến, Đọc mấy dòng tâm sự của anh “ước gì tìm được người có thể thay thế để mình thôi không giữ chức vụ Tổng giám đốc điều hành mà chỉ làm công tác lãnh đạo ở hội đồng quản trị”, tôi rất thông cảm cho hoàn cảnh của anh trước những đòi hỏi mới trong công việc điều hành khi công ty đã lên sàn chứng khoán, đã mở rộng hoạt động trên cả nước và liên kết với các doanh nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, thay vì đồng tình với anh, đề nghị anh suy gẫm sau khi đọc ý kiến của Warren Bennis, người vào năm 2005 được xếp vị thứ 27 trong 50 cỗ máy suy nghĩ của nước Mỹ. Ông hiện là giáo sư ở Đại học Nam California (University of Southern California) đã từng làm việc ở MIT, dạy học ở Harvard và là cố vấn cho bốn đời tổng thống Mỹ từ Kennedy đến Reagan. Theo giáo sư Bennis, lãnh đạo không phải do bẩm sinh mà là một quá trình học hỏi. Trong một môi trường kinh doanh có nhiều thay đổi do công nghệ tiến bộ và bối cảnh toàn cầu hóa, lãnh đạo công ty ngày nay cần phải học hỏi làm thế nào tạo ra một môi trường khả dĩ nắm lấy được sự thay đổi và không xem thay đổi như là mối đe dọa mà là cơ hội cho công ty phát triển. Theo ông, muốn thành công, lãnh đạo công ty cần có các tính cách sau đây. Phải biết tự đánh giá và tự trọng. Lãnh đạo cảm nhận được rằng khi công ty cần đến một tập hợp các tài năng khác nhau thì đó là cơ hội chứ không phải đe dọa do phải có sự thay đổi. Vì thế, lãnh đạo cần có kỹ năng chẩn đoán, nhận ra được những cái mới đòi hỏi phải bổ sung, hoặc điều không cần thiết phải học hỏi, cùng với phong cách linh hoạt trước nhu cầu thay đổi. Jack Welch CEO của GE là một người hiểu rõ điều này khi ông nói, “Những điều tôi đã làm không phải là điều tôi chuẩn bị làm,” và ông cũng là người thể hiện có thể thay đổi tính cách của chính mình. Phải đãm bảo thâm nhập và tiếp cận được thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, khách hàng, xã hội và với thế giới bên ngoài để cảm nhận được nhu cầu cần thay đổi và xây dựng kỹ năng nhận thấy trước sự vật trước khi chúng xãy ra. Để làm được điều này, người lãnh đạo cần tránh những rào cản vô hình trong xã hội và nghĩ cách làm sao để những ranh giới này trở thành những bức tường rỗng và có thể thẩm thấu được thông tin từ mọi giai tầng xã hội. Học cách giao tiếp dùng lời nói, cữ chỉ và hành động để tạo ra ấn tượng mạnh mẽ trước mắt mọi thành viên của công ty về mục tiêu và tầm nhìn đã xác định. Tạo dựng lòng tin bằng cách thẳng thắn trong lời nói và hành động. Lãnh đạo phải can đãm hành động cho dù có phạm sai lầm và phải học từ những sai lầm đó. Một sự kết hợp lời nói và việc làm là điều các nhà lãnh đạo cần thể hiện. Bên cạnh đó cần nhận được phản hồi những việc đã làm. Lãnh đạo cần nuôi dưỡng kênh thông tin phản hồi bằng cách tập hợp nhiều người quanh mình, những người có thể đưa ra những lời khuyên có giá trị như kho báu, những người có thể nói sự thật, những người có thể dựa vào, những người luôn có bầu nhiệt huyết về tương lai. Lãnh đạo không thể đơn độc làm một mình. Họ cần những người hình dung được tầm nhìn và cùng tham gia kiến tạo nên nó. Lãnh đạo phải cảm thấy thoải mái với kỹ thuật công nghệ mới và tìm cách gắn bó với chúng nhiều hơn. Nếu có điều kiện, đề nghị anh lên mạng mua cuốn sách đã được dịch sang 20 thứ tiếng của ông, "Trở thành một nhà lãnh đạo - On becoming a leader” để làm tài liệu gối đầu giường nhé. Thân mến và hẹn anh thư sau.

Lựa chọn nhân sự: Gạch hay đá cuội

Anh H thân mến,

Cảm ơn anh vì đã tin tưởng tham khảo ý kiến của tôi về cách lựa chọn ứng viên cho vị trí giám đốc kinh doanh của công ty.

Theo như trong thư, công ty của anh đang cần tìm kiếm một vị trí giám đốc kinh doanh để phụ trách một trong ba vùng trọng điểm theo chiến lược của Hội đồng quản trị công ty đề ra. Cũng như mọi trường hợp tuyển dụng, một mặt anh đã chỉ đạo công ty đăng quảng cáo để tìm ứng viên, mặt khác tiến hành tuyển lựa từ đội ngũ cán bộ hiện đang công tác trong tổ chức.

Tôi cũng hiểu rằng vì đây là một vị trí quan trọng, với cương vị Tổng giám đốc điều hành công ty, anh rất thận trọng trong việc ra quyết định lựa chọn ứng viên. Anh cũng đã gửi văn bản đề nghị Hội đồng quản trị triệu tập một phiên họp bất thường để xin ý kiến. Sau nhiều giờ thảo luận, một danh sách rút gọn đã được giao lại cho anh để ra quyết định tuyển chọn theo chức năng đã được phân công. Giờ đây, anh cảm thấy lúng túng trước lựa chọn: Chọn người bên trong tổ chức hay bên ngoài.

Những ứng viên bên trong hầu hết là các kỹ sư có kinh nghiệm và đã có nhiều năm cống hiến cho công ty. Tuy nhiên, họ cần một thời gian làm quen với công việc kinh doanh trên thương trường và không có gì bảo đãm rằng họ sẽ hoàn thành nhiệm vụ giao phó. Những ứng viên bên ngoài đã kinh qua công việc kinh doanh ở các công ty trước đó, nhưng ở trong các ngành khác. Cũng có những rủi ro nếu đề bạt họ ngay vào vị trí giám đốc kinh doanh. Chẳng hạn, chưa có một ngày công tác ở công ty, nếu đưa ngay vào vị trí, nhiều người trong công ty cũng sẽ thắc mắc vì sao không trọng dụng nguồn nhân lực sẵn có mà lại lấy người bên ngoài. Nếu ứng viên làm tốt, mọi chuyện sẽ qua đi. Nhưng nếu anh ta không thực hiện tốt nhiệm vụ kinh doanh, cả anh ta và anh sẽ mất uy tín. Hơn nữa, những nhân viên làm việc lâu năm có thể không vui vì họ mất điều kiện để thăng tiến trong khi đã gắn bó và đóng góp ít nhiều cho sự nghiệp kinh doanh của công ty.

Anh H thân mến,

Lựa chọn ứng viên bên trong hay bên ngoài công ty anh nên làm quyết định dựa vào văn hóa doanh nghiệp và đặc điểm ngành nghề. Ở một số công ty, việc lựa chọn phần lớn căn cứ vào thành tích và quá trình công tác ở các đơn vị ứng viên đã kinh qua và không nhất thiết phải có chuyên môn gần gũi với vị trí mới đề bạt. Chẳng hạn, Carol Bartz, người được chọn thay tổng giám đốc điều hành Jerry Yang của Yahoo mới đây. Cô ta là một người có quá trình công tác trong lĩnh vực công nghệ. Khi được hỏi làm thế nào kinh nghiệm về công nghệ của cô được áp dụng ở Yahoo, một công ty hoạt động trên lĩnh vực truyền thông, cô trả lời. “Tôi là con người của công nghệ. Là một người hướng về thị trường. Tôi yêu khách hàng. Tôi cho rằng mình có ít năng lực trí tuệ để hiểu về truyền thông, nhưng ở trong ban điều hành công ty hiện nay ắt cũng đang có những người tuyệt vời trên lĩnh vực này có thể bắt đầu giảng dạy cho tôi.”

Tuy nhiên, Akio Morita, nguyên Tổng giám đốc điều hành của Sony đi theo hướng huấn luyện cho công nhân và quản lý tính uyển chuyển, linh hoạt để phù hợp với sự thay đổi của tổ chức theo từng thời kỳ. Do sống nhiều năm trên đất Mỹ, ông nói, “Tôi đôi khi xem các công ty Mỹ có cấu trúc như những bức tường gạch. Khi xây dựng công ty, các công ty đề ra mô tả vị trí và cơ cấu ngay từ đầu, sau đó công ty tìm đúng người để lắp vào vị trí. Khi tìm được ứng viên, nhưng nếu anh ta có trình độ chuyên môn, năng lực cao hơn, hay thấp hơn đều bị loại. Các công ty Nhật làm theo cách khác. Khi tìm được ứng viên, công ty học cách để sử dụng người này. Ông cho rằng nhà quản lý nhìn vào ứng viên giống như người thợ xây nhìn đống đá tảng, xem thử bố trí từng hòn đá như thế nào để xây nên bức tường. Viên đá có khi thô, tròn, góc cạnh, dài, ngắn khác nhau. Vì thế nhà quản lý phải suy nghĩ làm sao sắp xếp chúng đứng cùng với nhau. Con người khác viên đá tảng ở chỗ họ ngày càng trưởng thành, vì thế, nhà quản lý phải thay đổi vị trí của họ theo thời gian. Vả lại, doanh nghiệp cũng thay đổi theo thời gian, vì thế, lại càng cần thiết phải bố trí các viên đá tảng này ở các vị trí khác nhau theo từng thời kỳ.

Hy vọng những ví dụ của tôi có thể giúp anh mạnh dạn ra quyết định. Anh H ạ, Akio Morita cũng xuất thân từ một nhà khoa học rồi mới trở thành một thương nhân. Từ một đất nước có văn hóa coi lãnh đạo doanh nghiệp như thượng đế, ông đã dung nạp được văn hóa Nhật Bản với phương pháp quản lý của Mỹ để đưa Sony trở thành một công ty Nhật nhưng lại gặt hái thành công ở Mỹ.

Chúc anh may mắn.

Xây dựng thái độ làm du lịch

Trong việc phát triển kinh tế của các địa phương theo hướng lấy du lịch làm mũi nhọn, một khía cạnh quan trọng cần chú ý, đó là xây dựng thái độ của người dân khi tham gia hoạt động du lịch. Theo kinh tế học hành vi, con người thường sẽ hành động ngay khi cảm thấy lo sợ mất mát một điều gì đó. Nếu không, họ sẽ bình chân như vại, thậm chí, sẽ có thái độ chủ quan, coi thường rủi ro. Đưa nguyên lý kinh tế này vào trong bối cảnh phát triển ở các thành phố, tỉnh có thế mạnh về du lịch ở miền Trung, theo tôi, các nhà lãnh đạo địa phương cần phải làm sao chỉ cho người dân thấy nguy cơ tụt hậu, thua kém các nơi khác để từ đó xây dựng thái độ thích hợp khi tham gia làm kinh tế du lịch ở địa phương. Cần phải thẳng thắn rằng đã có nhiều lời ta thán về hành vi đối xử với khách du lịch đến Huế, Vũng Tàu, Đà Lạt và nhiều nơi khác ở nước ta, ngay cả Thủ đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh. Chẳng hạn, nhiều chị em tiểu thương, anh em đạp xích lô thường đưa giá dịch vụ cao hơn nếu nhận ra đối tượng là khách du lịch từ nơi khác đến qua quan sát cách ăn mặc hoặc giọng nói. Người viết bài này đã phải can thiệp với một công ty taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh đòi lại tiền “xin đểu” của một lái xe đối với một khách quốc tế trên đường từ Sân bay Tân Sơn Nhất về khách sạn New World năm ngoái. Khi về tham dự lễ hội Lăng Cô Huyền Thoại Biển, công bố Lăng Cô là một trong những vịnh đẹp trên thế giới, người viết bài này đã tận mắt chứng kiến một cảnh đôi co giữa nhân viên khách sạn ở Lăng Cô với thực khách đến tham quan. Rất khôi hài khi quan sát sự việc xảy ra, thực khách phàn nàn công tác phục vụ của nhà hàng “RẤT CHẬM”, nhân viên phục vụ lại nghe nhầm là “RẤT CHUẨN”. Thay vì làm vui lòng khách hàng, nhân viên này lại tự cho rằng công tác dịch vụ của nhà hàng nơi anh ta công tác là “CHUẨN” và không hề nhận lấy sai sót. Cũng tại buổi lễ này, nhà báo Chiến Hữu của Báo Thừa Thiên Huế cũng tận mắt chứng kiến, cảnh thực khách uống bia nhấm mực ống hấp bằng tay thay vì dùng đũa hoặc nĩa. Mặc dù, dịch vụ du lịch này tự phát và do người dân địa phương cung cấp. Tất nhiên, có người sẽ nói, những chuyện như thế xảy ra khắp nơi, đâu riêng gì ở một vài địa phương. Là một người có may mắn đi đến những xứ làm du lịch nổi tiếng, tôi khẳng định nhận xét này chưa đúng với những nơi coi du lịch là mủi nhọn kinh tế. Không cần đi đâu xa, chỉ đến thăm Hội An, bạn sẽ nhận ra điều này. Người dân Hội An rất vô tư khi mua bán, đối xử với khách du lịch, nếu không muốn nói là có thái độ đứng về phía khách du lịch mỗi khi giao dịch. Người dân ở các thành phố du lịch như Bangkok, ở Thái Lan, San Francisco hay Boston ở Mỹ… những nơi tôi đã đi qua, đều quan sát họ rất niềm nở chỉ dẫn tận tình cho khách du lịch mỗi khi cần thiết. Một vấn đề cần nữa cần nêu ra và theo tôi cần phải xây dựng thái độ tích cực hơn, đó là thái độ không chịu trách nhiệm về những vấn đề văn hóa xã hội ở chính nơi mình sống. Antoine de Saint Exupéry, một văn sĩ kiêm phi công người Pháp, trong cuốn “Bay đêm” đã viết, “Là con người, chúng ta phải sống có trách nhiệm. Ngay cả những vấn đề đôi khi không phải tự mình gây ra.” Nhiều người đang sống ở chính quê hương mình lại cho rằng “người ở đâu đến” gây ra, chứ dân xứ tôi không có những hành vi như thế. Theo tôi, thái độ này cần phải thay đổi theo chiều hướng tích cực, nếu không, những nỗ lực nhằm tôn vinh nét đẹp văn hóa truyền thống của các địa phương bị phản tác dụng, chưa nói đến là “công dã tràng xe cát”. Hãy thử tưởng tượng, chính quyền và một số cơ quan du lịch, văn hóa ra sức tổ chức các sự kiện theo hướng đề cao, tôn vinh nét đẹp truyền thống của quê mình để thu hút khách du lịch. Tuy nhiên, khi đến nơi và tiếp xúc với người dân địa phương, khách du lịch gặp phải thái độ đối xử khác với những gì họ kỳ vọng, ngành du lịch sẽ mất mát to lớn vô cùng. Xin mượn lời vị giám đốc công ty Yamato, Nhật Bản khi nói về việc xây dựng thái độ của công dân Nhật sau Thế chiến Thứ hai để kết luận cho ý kiến này. Ông nói, “Khi chiến tranh kết thúc, tôi mới hai tuổi. Khi lớn lên và đi học ở trường, chúng tôi luôn luôn được thầy cô nhắc nhỡ, tiền xây cất trường học, bệnh viện, đường giao thông…hiện nay, là do chúng ta vay mượn của ngân hàng thế giới. Khi lớn lên, các em có trách nhiệm phải trả lại.” “Nhờ có ý thức này, nước Nhật mới có ngày hôm nay” Ông kết luận.

Huế và vấn đề phát triển

Về thăm Huế lần này, đi đâu tôi cũng gặp những lời than thở về sự phát triển kinh tế của Thừa Thiên Huế. Nhiều người quan sát sự phát triển của thành phố Đà Nẵng rồi nhìn lại thành phố của mình và so sánh. Một anh bạn nói, “Tôi chưa đi nước ngoài, chỉ nhìn các thành phố xứ người qua màn ảnh nhỏ, vô thăm thành phố Đà Nẵng, đi dọc bờ Sông Hàn, tôi thấy Đà Nẵng đâu có khác gì các thành phố bên châu Âu?” Một người bạn khác ở tuổi trung niên liên đới sự phát triển của Huế và vấn đề phong thủy, anh nói “Huế ngày nay dường như đã hết linh khí để phát triển.” Nghe nói thế tôi liên tưởng đến nhận xét gần đây của một cán bộ lão thành về nghỉ hưu ở Huế, ông nói, “So với Đà Nẵng và một số thành phố khác, Huế hiện nay “sạch-sành-sanh”, nói theo tiếng địa phương nghĩa là không có ai đại diện ở trung ương để đỡ đần cho Huế. Băn khoăn về tương lai của Huế đã vơi đi khi những ngày sau đó tôi gặp một vài người bạn khác ở Huế. Những người này, tuy đang đối mặt với rất nhiều thách thức, họ vẫn nung nấu quyết tâm tìm ra những đòn bẩy để Huế phát triển. 1. Phát triển chậm để bảo tồn bản sắc cho Huế: Tại phòng chờ Sân bay Phú Bài trên đường trở về Thành phố Hồ Chí Minh, tôi gặp một người bạn Mỹ công tác rất nhiều năm ở Việt Nam. Nghe tôi hỏi về lý do chuyến đi của anh đến Huế, anh cho biết mình sắp rời Việt Nam. Anh đã đi thăm thủ đô Hà Nội để chào một số bạn bè và quyết định dành một ngày thăm Huế. Ông nghĩ gì về thành phố Huế? Tôi hỏi. “Huế bây giờ khác xưa nhiều lắm. So với quang cảnh tĩnh lặng của những năm 1994 và 1997 khi tôi đến đây, đường phố ở Huế ngày nay có rất nhiều xe máy, ô tô.” Câu nói tiếp theo làm tôi sửng sốt, “Với tốc độ phát triển thế này, tôi e rằng một ngày kia Huế sẽ không còn giữ được bản sắc của mình." Dường như sợ tôi bắt đầu vặn hỏi về nhận xét này, anh bạn Mỹ nói liền một mạch so sánh Huế và các thành phố khác. Ở Việt Nam, rất ít đô thị còn giữ được bản sắc của mình. Hội An có bản sắc riêng của nó, nhưng Đà Nẵng thì không!” Anh nói tiếp, “Thành phố Hồ Chí Minh đang tự đánh mất bản sắc của mình, còn Bình Dương dù phát triển nhanh, nhưng không hề tạo ra một nét gì đặc sắc cả. Tôi mong Huế phát triển chậm lại để lãnh đạo của thành phố này có thời gian suy nghĩ chín chắn, Huế nên phát triển như thế nào mà vẫn bảo tồn được bản sắc riêng của mình.” Ý kiến có vẻ khác chiều nhưng không dễ để tranh luận. Tôi ước gì lúc này có ngay một bản quy hoạch của Huế trong những năm sắp tới để giới thiệu với anh bạn này chiến lược phát triển của lãnh đạo ở tỉnh Thừa Thiên Huế. Tuy vậy, tôi cũng nêu một số nhận xét của cá nhân về quy hoạch của Huế qua những quan sát khi về thăm quê nhà. Theo tôi, hầu như nỗ lực mở rộng thành phố về phía Đông, vùng phường Vỹ Dạ, xã Phú Thượng đã phá hỏng nét cổ kính của vườn Huế xưa. Vườn Vỹ Dạ ngày xưa nổi tiếng với những câu thơ Hàn Mặc Tử (*)ngày nay không còn tìm thấy nữa! Việc nâng cấp đường 49(**) và làm cầu vượt sông Hương qua phía Bao Vinh dường như cũng không góp phần gì nhiều cho sự phát triển của khu vực này.Trái lại, đồng lúa An Cựu, nơi trồng giống lúa de dâng vua, đồng lúa làng Vỹ Dạ, Lại Thế, Ngọc Anh đã bị san lấp, nhường chỗ cho khu đô thị. Sự phát triển đô thị thiếu đồng bộ làm cho cảnh quan của vùng này thay đổi rất lớn. Theo sau sự phát triển này là vấn nạn ô nhiễm sông Như Ý và nạn ngập úng và ngập sâu các vùng ven sông Hương khu vực Vỹ Dạ vào mùa mưa lũ. Thật vậy, sự hình thành các thành phố, làng mạc dọc ven sông không phải là sự phát triển tự nhiên. Đồng lúa thuộc huyện Phú Vang và Hương Thủy nằm trong vùng trũng. Các đời vua nhà Nguyễn đã khai kênh làm thủy lợi dẫn nước từ sông Hương về tưới lúa. Các con kênh này cũng là hướng thoát lũ tránh ngập cho thành Huế vào mùa mưa. Vì thế, thay vì lấp ruộng xây thành phố, lẽ ra Huế cần giữ nguyên và nâng cấp các tuyến kênh, đường giao thông cũng như các khu cư dân dọc hai ven sông, hói, cha ông đã hình thành từ ngày mở đất. Tương tự, nếu mở rộng Huế về phía Nam, nối với Sân Bay Phú Bài, vùng đồi thấp ở Dạ Lê Thượng, các xã thuộc huyện Hương Thủy chạy dọc theo phía Tây của đường sắt rất lý tưởng để quy hoạch thành khu đô thị mới. Nền móng tốt, chi phí xây dựng sẽ được tiết giảm. Đất chật, người đông, trong bất cứ giải pháp quy hoạch nào, lấp ruộng lúa để xây thành phố không thể là giải pháp tốt cho Huế. 2. Huế và vấn đề bảo tồn văn hóa tâm linh. Một trong những việc phải làm khi về thăm quê đối với đa số người Huế nói riêng và người Miền Trung nói chung là viếng lăng mộ tổ tiên. Những năm qua, khi kinh tế có khá hơn, người Huế rất chăm lo xây lăng mộ cho tổ tiên, xây lại đình chùa, nhà thờ họ phái. Nhìn những nghĩa trang mênh mông, được xây cất vĩnh cữu, có thể nói lên rằng đời sống tâm linh là một phần rất quan trọng của con người xứ Huế. Hình như niềm hy vọng, lòng mong mỏi thoát khỏi đói nghèo cho thế hệ mai sau đã khiến cho người Huế chăm lo giữ gìn tôn tạo lăng mộ cho tổ tiên khi họ đang sống trong thời hiện tại. Một số làng, tộc họ ở Huế, sự hãnh diện về thành công của những người đang sống được thể hiện qua kiến trúc của đình chùa… Vì thế, không ít gia đình phải bán đất để có tiền làm nhà thờ, đình chùa cho bằng vai phải lứa với các nơi khác? Văn hóa tâm linh là một bộ phận không thể thiếu của văn hóa dân tộc. Khó ai có thể tranh luận đúng sai khi bàn về vấn đề này. Nhìn dưới góc độ kích cầu, việc xây dựng đền đài giúp tiêu thụ vật liệu xây dựng, tạo công việc làm cho một số bộ phận dân cư. Mặc khác, nếu không có công tác trùng tu lăng tẩm thành quách ở Huế những năm qua, lấy gì để Huế làm du lịch. Tuy vậy, về lâu dài, tập quán xây lăng đắp mộ cũng cần phải tính toán trong bối cảnh phải để dành quỹ đất cho sự phát triển các cơ sở kinh tế văn hóa của Huế trong tương lai. Hơn nữa, Huế cũng cần vốn để đầu tư cho những dự án hạ tầng này. 3. Giáo dục vẫn là nền tảng phát triển của Huế. Hè này người Huế bàn nhiều về giáo dục. Ngày 17 tháng 5, học sinh Hồ Ngọc Hân thuộc trường Cấp 3 Quốc Học Huế đã giành được vòng nguyệt quế trong cuộc thi Đường lên đỉnh Olympia lần thứ 9. Thành tích này rất đáng tự hào và khâm phục. Chiến thắng này dường như giúp người Huế lấy lại sự tự tin về truyền thống học hành dường như đã bị mai một kể từ thời Lê Bá Khánh Trình, Lê Tự Quốc Thắng đoạt các giải toán quốc tế. “Học sinh ở Huế phải đào tạo tài năng từ nền tảng.” Một vị nguyên chủ tịch tỉnh Thừa Thiên Huế phấn kích giới thiệu dự án giáo dục Huế Star do nhóm của ông khởi xướng. Theo ông, một hệ thống từ nhà trẻ mẫu giáo, trường cấp 1, cấp 2, cấp 3 sẽ được đầu tư từng bước ở thành phố Huế. Nếu dự án này thành công, nó sẽ minh chứng cho ý kiến của rất nhiều chuyên gia quốc tế, khuyên Việt Nam giải quyết vấn đề chất lượng giáo dục bằng cách đầu tư vào giáo dục phổ thông chứ không phải tăng số lượng tiến sĩ ở cấp đại học. Chuyện thành công trong đầu tư giáo dục tư thục vẫn còn phía trước, nhưng những nỗ lực này rất đáng trân trọng, khi có không ít người đang than thở về con đường phát triển của Huế. Nhất là khi ở Huế còn có hiện tượng xây đình, chùa, lăng mộ nhiều hơn xây trường học. Chẳng hạn, một quan sát thật đáng buồn cho làng Ngọc Anh quê tôi, chỉ một đoạn đường vài trăm mét, ba nhà thờ Họ, hai nhà thờ Phái được xây cất lộng lẫy, uy nghi bên cạnh một trường mẫu giáo và trường cấp một tuyền toàng đến thảm hại. Lòng kính trọng tổ tiên hay tính sĩ diện đã khiến dân làng tôi hành xử với con cháu mình như thế? Phải chăng giáo dục là chuyện của nhà nước lo mà thôi? Vâng, nhìn vào mô hình phát triển giáo dục của các nước tiên tiến, nhà nước đầu tư vào giáo dục cơ sở là chủ yếu. Nhưng quy mô đầu tư lại phụ thuộc vào tiền đóng thuế của cộng đồng địa phương. Vì thế, để cho Huế phát triển bền vững, người dân quê tôi cần thay đổi cách suy nghĩ để lựa chọn sao cho đầu tư vào văn hóa tâm linh và đầu tư vào giáo dục có lợi cho tương lai con cháu mình. 4. Phụ nữ và sự phát triển của Huế. Có lẽ không quá cường điệu nếu nói rằng linh hồn cho sự phát triển của Huế thuộc về phái nữ. Huyền Trân Công Chúa đã trao mình cho Họ Chế để đổi đất về cho dân Việt hai châu Ô và Lý. Chúa Nguyễn nằm mộng thấy Tiên bà rồi cho xây chùa Thiên Mụ để đền ơn. Ngôi chùa này hiện nay trở thành một địa điểm du lịch nổi tiếng ở Huế. Không kể đến những điển tích phi thường về lịch sử như thế, chỉ riêng tài nấu nướng của phụ nữ cũng đủ tạo cho Huế một bản sắc để phát triển kinh tế du lịch không nơi nào sánh được. Xin kể chuyện món cá lóc hấp bầu của bà xã bạn tôi để minh chứng cho nhận xét này. Nghe tin tôi về Huế, một bạn học thời cấp ba gọi điện với một yêu cầu khá ngộ nghĩnh. “Ông đừng đi taxi, xe buýt! Hãy để tôi đón bằng xe máy và ghé qua nhà chơi. Bà xã đã chuẩn bị món cá lóc hấp bầu để tụi mình lai rai. Nghe nói đến món ăn này, tôi tưởng tượng ngay món ăn thỉnh thoảng vẫn thường hay thưởng thức ở Sài Gòn. Một trái bầu dài móc hết ruột, cắt dọc thân, cho vào bên trong một chú cá lóc nguyên con, đặt lên bếp ga nấu cho đến khi sôi mới được ăn. Bầu chấm với nước mắm nguyên chất pha vào ít hạt tiêu hoặc chấm tương chao. Nước chấm loại gì cũng đều rất tuyệt. Thế nhưng tô cá lóc hấp bầu ở Huế của bà xã ông bạn khiến tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Quả bầu hình dạng cái hồ lô của Tề Thiên Đại Thánh được cắt bỏ phần đầu, chọn lấy phần bụng. Ruột quả bầu được lấy ra và cho vào nạc cá lóc thái mỏng đã đuợc xào qua với gia vị. Quả bầu hình tròn, những nụ nấm rơm cũng tròn điểm quanh thành những cánh hoa chạy theo vòng đồng tâm. Màu vàng của ớt phi mỡ, màu xanh của bầu, mầu trắng của củ hành, mầu xám vàng của nấm rơm. Chỉ mới nhìn đã thích mắt. Nhưng khi ăn vào bạn mới cảm nhận thêm vị ngọt của bầu, vị cay của ớt và mùi thơm của hành phi. Món cá lóc hấp bầu này giá thành chưa đến hai chục ngàn đồng so với món cá lóc hấp bầu Nam Bộ có giá cả trăm ngàn! Nói đến đây, ắt bạn không còn muốn tranh luận với tôi về tài nghệ chế biến thức ăn của đa số phụ nữ Huế. Và theo tôi, đây là linh hồn của sự phát triển cho Huế trong tương lai. (*)Sao anh không về chơi Thôn Vỹ. Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên. Vườn ai mướt quá xanh như ngọc. Lá trúc che ngang mặt chữ điền… (**) Đường quân sự của Mỹ san ủi sơ sài sau 1968 để đề phòng khi tuyến Huế - Thuận An bị chặn.)

Swan

Ngỗng là loài vật thông minh và chung thủy. Hồi còn nhỏ, nhà tôi có nuôi một cặp ngỗng. Không hiểu sao ngày nọ một con lăn ra chết. Còn lại một mình, chú ngỗng kia đi lang thang trong vườn, kêu lên những lời thảm thiết. Ngồi học trong nhà, bên cạnh cửa sổ, tôi giả tiếng ngỗng kêu đáp lại. Chú ngỗng nghe tiếng kêu chạy đến bên cửa sổ ngẩng đầu tìm bạn. Sợ chú ngỗng cô đơn biết sự thật càng thêm đau khổ, tôi bèn ngồi giấu mình khuất sau bệ cửa. Bài thơ tôi viết trong một tình cảnh như thế.

Ngỗng ơi bạn mất rồi!

Ta phỉnh mày đó thôi.

Sao vẫn hoài đứng đợi.

Vẫn gọi lời sầu thương.

Vẫn gọi lời sầu thương.

Trong khu vườn vắng lặng.

Tìm thấy đâu hình bóng.

Đôi mắt người trăm năm.

A box of books won't change the world, but it can make some souls happy.

John Hickok, a librarian and an English instructor at the California State University at Fullerton came back Vietnam last month (April 09).

He carried along about 150 copies of books for kids and decided to share a half for the Vietnamese kids and another half for the Cambodian kids. Those books were donated by students at his university.

Receiving foreign books in this country is not simple. No public school can make it without the consent of local authorities. But, finally, we could find a place to donate the books. It is Mai Tam House lead by Father Toai.

Mai Tam House currently is a living place for over 50 kids and 15 mothers who got the HIV-AIDS disease. Father Toai established this place few years ago, and he is waiting for the permit from the government to operate this House officially.

I talked with a young lady. She told that she came from Tay Son District, Binh Dinh Province, central Vietnam. She was the former worker in Binh Duong Industrial Park. Once her daughter got sick, she took her daughter to Nhi Dong Hospital in Ho Chi Minh City and found that her daughter and herself got the HIV-AIDS pandemic. She heard about Mai Tam and asked Father Toai to stay here for the rest of their lives.

Looking at the kids, I find that they are very cue. These kids can not read English but they can see pictures. A small box of books won't change the world, but can make these kids happy.

If you can make a donation, please send your books to:

Mai Tam House (Father Toai)

29/84/17 Doan Thi Diem Street

Ward 1, Phu Nhuan District

Ho Chi Minh City

Cảm ơn Cảm ơn người có tấm lòng, Mang theo cuộc sống hòng mong giúp đời. Đã mà không nói thì thôi! Phải khen con mắt tinh đời trải qua! Làm người trong cõi ta bà, Dễ gì nhớ hết hăng hà số sa! Sự đời như giọt sương sa, Nước còn tích tụ để mà xanh cây. Chuyện đời ghi nhận ở đây, Chính là kinh nghiệm đi đây đó nhiều! Lại còn chắc lọc tin yêu, Cho nên viết được nhiều điều đẹp,hay! Bạn bè sống khắp đó đây, Trở nên gần gủi xiết tay thân tình. Lời văn viết thật đinh ninh, Xác minh kinh nghiệm cho mình kinh doanh. Có lúc cũng nhắc loanh quanh, Phong tục tập quán cũng đành vậy thôi! Tình xưa ai cũng bùi ngùi, Lại thêm nghĩa cũ lu bù chuyện ghi. Người ơi!Người hãy cứ đi! Con đường nhân ái bàn chi!Rõ rồi! Kiến thức học hỏi cứ bồi, Vận dụng tốt chuyện tình người-doanh thu? Thu trong cuộc sống cứ thu, Nhập trong cuộc sống cứ bù ngang chi. Chuyên gia quản lý tinh vi, Biến nhanh thực dụng thành thi, chương ,bài Viết bài chất lượng một,hai, Viết bài như vậy chắc ai cũng thèm Thèm nhìn, thèm đọc để xem, Còn bài viết tiếp lời khen để dành. Võ Sĩ Quý

A reunion in Nha Trang City

From left to right: Quyến-Khôi-Thọ Đức-Kỷ-Đàn, Quý

Phát triển trang web cá nhân trở thành công cụ học tập và nghiên cứu: một xu thế đang phát triển trong cộng đồng sử dụng Internet ở Mỹ Theo số liệu thống kê đến thời điểm tháng 6 năm 2008, thế giới có chừng 1,46 tỷ người sử dụng Internet. Ở Việt Nam với dân số ước chừng 86 triệu người, vào cùng thời điểm có chừng 20 triệu người sử dụng Internet, chiếm tỷ lệ 23,25%. Bài viết sau đây giới thiệu kết quả nghiên cứu của tổ chức EDUCAUSE và Tổ hợp Truyền thông Mới (New Media Consortium) công bố đầu năm 2009 về những công nghệ đang nổi lên có ảnh hưởng đến ngành giáo dục ở Mỹ với mong muốn các bạn sinh viên, học sinh và những người làm công tác giáo dục cần nhanh chóng ứng dụng những tiến bộ mới nhất của thời đại thông tin vào việc nâng cao trình độ nghiên cứu và học tập ở nhà trường. Trang web cá nhân, thuật ngữ này không chỉ gói gọn ở trong phạm vi trang chủ của một cá nhân với mục đích cung cấp thông tin cho những ai có quan tâm đến cá nhân mình. Sự phát triển của những phần mềm ứng dụng và phần lớn được cung cấp miễn phí, cho phép cá nhân có thể tích hợp các công cụ đơn giản và đưa các ứng dụng này một cách dễ dàng vào trong trang chủ của mình. Các nguồn tư liệu trực tuyến có thể lưu, gắn thẻ (tag), phân loại và tái định hướng mục đích sử dụng một cách dễ dàng mà không cần bất kỳ kiến thức đặc biệt nào cả. Các trang như Wordpress.com và Edublogs, cũng như Twitter, Facebook, Youtube và Flickr đang trở thành những kênh thông tin chủ đạo cho phép người sử dụng không chỉ đọc, mà còn tham gia cùng hợp tác phát triển với người sở hữu trang chủ. Đơn cử một ví dụ, trang Twitter, tác giả soạn sách giáo khoa có thể cho phép người đọc cùng hợp tác để cập nhật nội dung của sách của mình, cho dù chỉ vài dòng hay toàn bộ nội dung quyển sách. Twitter gần đây đã gây nên một cơn sốt ở Mỹ khiến cả giới chính trị cũng “hòa mạng.” Sự phối hợp lẫn nhau thông qua Internet mỗi ngày càng dễ dàng hơn. Ước muốn cùng tham gia soạn thảo một truyện ngắn, một hài kịch, ngay cả một cuốn giáo trình đều có thể làm được với những công cụ thích hợp. Trang chủ Kiến thức Thế giới phẳng (http://www.flatworldknowledge.com), thiết kế để cho công chúng tham gia dịch vụ soạn giáo trình nhằm mục tiêu tiến tới cung cấp sách giáo khoa miễn phí và cùng tham khảo ý kiến trực tuyến trong khi cùng phát triển tác phẩm. Trang WeBook (http://webook.com) cũng có cùng mục tiêu soạn sách tham khảo miễn phí trực tuyến nhưng chủ đề rất đa dạng, từ sách thiếu nhi cho đến cả sách dạy nấu ăn. Sử dụng những công cụ này, tác giả có thể sáng tạo ra và tiếp thị sách của mình ở bất kì chủ đề nào, theo cách riêng tư hay cùng kết nối với người khác để tạo ra tác phẩm. Họ có thể quyết định bán với giá thấp, bán trực tuyến hoặc cho đọc miễn phí. Nhiều trang chủ còn cung cấp dịch vụ in ấn theo nhu cầu của người mua sách. Các công cụ sử dụng phục vụ cho trang web cá nhân cũng rất lý tưởng cho việc nghiên cứu và học tập. Không cần phải có kiến thức hoặc phải tiếp xúc với công nghệ, chức năng gắn thẻ, phân loại và phát hành trực tuyến một cách ngay lập tức cung cấp cho đại bộ phận giảng viên và sinh viên rất nhiều cơ hội để tổ chức thông tin thành những bộ sưu tập có thể hỗ trợ tìm kiếm, chú thích bất kỳ điều gì mình muốn thể hiện. Các công cụ như Delicious (http://delicious.com) và Diigo (http://diigo.com) sử dụng chức năng gắn thẻ như một công cụ để lưu và tổ chức các đường dẫn. Mặc dầu khái niệm này không có gì mới mẻ, nhưng công cụ gắn thẻ trực tuyến này đang rất phổ biến trong giới nghiên cứu. Trang chủ Zotero (http://www.zotero.org) là công cụ tham khảo toàn diện cho phép người sử dụng đưa vào dễ dàng một trình duyệt các đường dẫn, chú dẫn, và mục lục tham khảo khi họ duyệt qua các trang web và cảm thấy cần lưu, ghi chú cho việc nghiên cứu, học tập hay tham khảo về sau. Các công cụ phát hành trực tuyến được khai thác trong lãnh vực giáo dục như là một phương tiện phục vụ công việc nghiên cứu của cá nhân và tập thể. như Twitter, Facebook, YouTube, Flickr, Picasa và còn nhiều nữa ... đang được sử dụng ngày càng nhiều vào mục đích giáo dục. Các công cụ trò chuyện trực tuyến (chat) như Yahoo, Google đang được học sinh sử dụng ngày mỗi nhiều để thảo luận về bài tập, bài giảng sau giờ lên lớp. Công cụ như Swurl (http://swurl.com) hoặc FriendFeed (friendfeed.com) lôi kéo tất cả tư liệu một người nào đó đã công bố trên mạng vào trong dòng chảy thông tin của người muốn dùng. Sinh viên, học sinh có thể sử dụng những công cụ này để cùng liên kết với nhau theo đuổi một dự án trực tuyến nào đó. Hệ thống đại học California hiện đang sử dụng công cụ tham khảo FRESCA (http://bssapps.sfsu.edu/fresca) phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu của sinh viên. Việc phát hành sách trực tuyến đòi hỏi nhiều đầu tư về thời gian, công sức cũng như tiền bạc hơn so với các công cụ phát triển trên trang web cá nhân. Mặc dù có nhiều khó khăn khác liên quan đến bản quyền, sở hữu, xem xét nội dung của đội ngũ chuyên nghiệp, sách giáo khoa nguồn mở, sổ ghi chép bài giảng trên lớp và các dự án hợp tác cùng soạn thảo sách giáo khoa trên mạng dần dần thu được nhiều sự đồng tình trong giới học thuật. Các dự án như thế càng được ủng hộ nhiều hơn trong bối cảnh giá bán của sách giáo khoa càng ngày càng tăng và nền kinh tế thế giới đang suy giảm. Trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của hầu hết các lĩnh vực chuyên môn, sách giáo khoa trực tuyến cho phép tác giả biên tập, bổ sung hoặc thay đổi cho phù hợp với tình hình đang diễn ra và cả khi cần thay đổi mục đích của bài giảng cho phù hợp đối tượng theo học, giúp cho sinh viên nhận được các bản sao phù hợp với tình hình phát triển của xã hội lẫn thị trường. Ở một vài môn học, chính giáo sư và sinh viên cùng nhau sáng tạo ra sách giáo khoa dạng trực tuyến, quá trình này hóa ra lại làm cho sinh viên càng hiểu bài giảng sâu hơn vì chính họ cũng là đồng tác giả của giáo trình đó. Dưới đây là một số ví dụ cụ thể về ứng dụng công cụ web cá nhân vào giáo dục hiện đang áp dụng ở Mỹ: Học ngoại ngữ: Một nghiên cứu ở đại học Montclair State University đang khảo nghiệm tiềm năng sử dụng PageFlakes, (http://www.pageflakes.com/) một công cụ để tích hợp các nguồn tư liệu đa phương tiện và các trang web vào trong một trang web làm giáo trình học ngoại ngữ. Ngành thư viện: Thay vì mua sách giáo khoa, các sinh viên học môn Nghiên cứu thư viện cao cấp ở Đại học Buffalo State College chỉ cần sử dụng một USB. Họ lưu cả trình duyệt Firefox và các ứng dụng khác cùng các ứng dụng khác vào trong USD để làm công cụ nghiên cứu. Tham khảo địa chỉ http://sites.google.com/site/lib300site để tìm hiểu thông tin về cách sử dụng và các công cụ đánh dấu trang web. Ngành truyền thông: Phòng Lab mở ở Viện Nghiên cứu Công nghệ Rochester, (http://opl.cias.rit.edu/projects), đang tiến hành một loạt các dự án mới trong lĩnh vực truyền thông và xuất bản gồm một trang báo mạng, công cụ để tập hợp và xuất bản nội dung trang web dưới dạng sách điện tử, hướng dẫn xuất bản trực tuyến và trò chơi kết nối cộng đồng. OpenSophie http://opensophie.org là phần mềm nguồn mở và tài liệu truyền thông phong phú trong một môi trường kết nối. Trang này do Quỹ Mellon, MacAthur và Đại học California ở thành phố Los Angeles tài trợ. Soạn thảo kế hoạch học tập, hội thảo: Đại học West Floria thuê 70-80 giáo viên mỗi học kỳ để dạy cho sinh viên năm nhất. Trang web http://collegewriting.us cung cấp thông tin cho giảng viên và sinh viên về kế hoạch học tập và giáo trình cập nhật. Trang này cũng ghi lại và thông báo cho giảng viên tình hình truy cập của sinh viên để giúp họ đánh giá và theo dõi việc học tập của sinh viên. Bảo tồn bảo tàng: Omeka http://omeka.org là trang web chứa các công cụ xuất bản trực tuyến dành cho học giả, cán bộ thư viện, chuyên viên lưu trữ, chuyên gia bảo tồn, bảo tàng, các nhà giáo, những người nhiệt thành với hoạt động Cam văn hóa. Xây dựng và duy trì bởi Trung tâm Lịch sử và Truyền thông mới của Đại học George Mason, Omeka là một công cụ xuất bản rất mạnh cho việc tạo ra các nguồn tư liệu trực tuyến. Học lịch sử: http://smarthistory.org gắn kết lời thoại, hình ảnh, phim trích đoạn, đường dẫn, và nhiều nguồn khác cho dự án thay thế sách giáo khoa lịch sử cũ. Võ Đắc Khôi Nguồn tài liệu: The 2009 Horizon Report. New Media Consortium and EDUCAUSEAUSE Learning Initiative An EDUCAUSEAUSE Program, © 2009, The New Media Consortium.

AN AMAZING REUNION AFTER 32 YEARS GRADUATING FROM QUOC HOC HIGH SCHOOL HUE CITY

The second line and from the left to the right:

Tống Phước Định-Phùng Hữu Trọng-Trần Tuấn-Nguyễn Thi Hiên-Phạm Mượn-Phạm Anh Thu-Châu Phước Minh-Trương Thị Bích (brown coat)-Tôn Nữ Thị Lý-Tôn Thất Mượn-Đào Thị Lành-Trần Vinh.

The first line, sitting and from the left to the right:

Lê Văn Thỏa-Nguyễn Cửu Thành-Nguyễn Đức Minh-Lê Văn Ngộ-Trần Tuấn.

Sĩ Huế

Trở lại Huế ăn Tết sau nhiều năm xa cách, tôi tìm đến thăm một số bạn cũ cùng lớp thời đại học. Đến nhà Th., thấy căn biệt thự hai tầng khang trang tọa lạc trong một khu đất thoáng đãng, môi trường sống phù hợp cho nghề giáo kiêm nhà nghiên cứu của anh, tôi vui mừng, rút máy điện thoại gọi những bạn khác hiện đang sống và làm việc ở thành phố Huế. Đinh ninh rằng gian phòng rộng khang trang của Th. ắt đủ để chúng tôi có một bữa nhậu ra trò, ôn lại những ngày gian khó đào khoai, trộm dừa trong cư xá đại học xây dựng theo kiểu trại lính. Nào ngờ chỉ có duy nhất một người bạn cùng lớp đến nhà Th. Thấy tôi ngồi chờ lâu, chủ nhà hơi lúng túng, anh rút máy điện thoại di động gọi thêm một vài bạn khác, nhưng cũng chỉ tuyển được thêm một người cũng từ phương xa trở về như tôi. Tiếc thời gian quý báu của những ngày Tết ở quê nhà đang trôi qua nhanh và cũng để tháo gỡ khó khăn cho Th., tôi chào chủ nhà ra về. Lòng băn khoăn tự hỏi, phải chăng anh bạn Th. của mình ngày nay có chức quyền đã đổi tính đổi nết, khiến các đồng liêu khác xa lánh? Hoặc, những người bạn cũ của tôi ở Huế, vì cảm thấy thua thiệt, mặc cảm nên không tới nhà Th.? Là một người quan tâm về khoa học quản lý, tôi liên tưởng đến những bài viết về tính hợp tác của người Việt, đặc biệt, của người Huế. Tôi tạm kết luận, “Tính hợp tác, cộng đồng của các bạn mình ở Huế hơi yếu!” Rất ngạc nhiên, khi hôm sau, ngày giỗ đầu của mẹ tôi, cả nhóm bạn cùng lớp nói trên đều có mặt đông đủ. Từng thành viên ăn mặc rất chỉnh tề, tất cả chắp tay đứng trước bàn thờ mẹ tôi khấn vái. Họ ngồi quay quần chung bàn ăn, chuyện trò rôm rả, thơ ca, hò vè tuôn ra như suối chảy. Nào đâu có vẻ gì là đố kỵ, tự ty mặc cảm hay thiếu hợp tác như tôi đã nghĩ. Chuyện tương tự xảy ra với nhóm bạn cùng lớp thời trung học phổ thông đã mang đến cho tôi lời giải đáp. Do có điều kiện đi về giữa Huế và Thành phố Hồ Chí Minh nhiều lần, M tự nguyện đứng ra thay mặt tôi tập hợp và mời tất cả bạn cùng lớp về họp mặt ở nhà tôi. Theo cách chúng ta thường nghe quảng cáo trên TV, “hai trong một”, nghĩa là vừa ăn giỗ vừa kết hợp hội ngộ sau hàng chục năm chưa hề gặp nhau. Tối hôm đó, M gọi điện cho tôi, “Tao đã tập hợp chừng hai mươi đứa, tất cả đã sẵn sàng, chỉ có một mình thằng P. Hắn nói, việc đi ăn giỗ ở nhà mày sao mày không mời. Nếu mày gọi điện, P. mới đi. Thôi, cho hắn một cú phôn nhé. Số phôn của hắn đây, ghi này.” Có được số điện thoại của P, tôi gọi ngay và P. đã vui vẻ nhận lời. Tôi chợt nhận ra ở Huế và nhiều nơi ở miền Trung vẫn tồn tại truyền thống văn hóa lễ nghi phép tắc và cách ứng xử trong xã hội chuẩn mực. “Tiếng chào cao hơn mâm cỗ.” Bạn Th. của tôi làm nhà mới, Th. ắt phải có lời mời các bạn khác đến chia vui. Tôi chỉ là một người khách của Th., cũng như những người bạn cùng lớp, vì thế, lời mời của tôi sai nguyên tắc. “Việc mời mọc, mày đâu phải là chủ nhà?” bạn Đ. giảng giải. Hôm ra sân bay Phú Bài trở về Thành phố Hồ Chí Minh, tôi tình cờ gặp K, một trong những đồng liêu thời trung học phổ thông và hiện là hiệu phó một trường trung học. K. còn cho biết, “Trước khi đến nhà mày, tao đã yêu cầu thằng M, nếu đi ăn giỗ, không góp tiền mua lễ vật, tao sẽ không đi.” Tôi chợt nghĩ về câu nói đùa thường nghe bàn về cá tính của người ba miền, “Lý luận-miền Bắc; nguyên tắc-miền Trung,” và có lẽ cũng nên bổ sung thêm “Trung dung-Nam bộ.” Phải chăng môi trường sống hiền hòa của miền Nam đã nhào trộn hay làm mềm đi cả hai tính cách mạnh mẽ của các miền kia? Bài này được đăng tại Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn: http://www.thesaigontimes.vn/Home/diendan/bandocviet/15777/

Hue - Saigon: from home to home

Saigon Ho Chi Minh City Song Nhu Cafe Hue City

Home village in Hue

Torna a surriento, Back to surriento

Senior journalist Huynh Son Phuoc, former Vice Editor-In-Chief sends this flower from his home town.

Đầu năm bàn chuyện quà cáp

Vào thời chúng tôi học lớp Nhì bậc tiểu học, tức lớp Bốn ngày nay, chiến tranh ở miền Trung diễn ra ác liệt. Hàng ngày đi bộ đến trường, chúng tôi luôn gặp phải từng đoàn xe chở lính Mỹ và hàng hóa chạy xuôi ngược trên đường. Không biết những từ như “hello”, “Ok”, “chap-chap” từ đâu đến, nhưng mỗi lần thấy lính Mỹ trên xe chúng tôi thường hét lên những từ này và đưa tay vẫy. Mỗi lần như thế lính Mỹ vứt xuống đường khi thì đồ hộp, khẩu phần ăn sáng đựng trong túi, thậm chí cả bao thuốc lá, gói kẹo cao su đang dùng dỡ dang. Theo lẽ tự nhiên, chúng tôi tranh nhau nhặt mang về nhà, hoặc giấu trong cặp, nếu trên đường đến trường. Chuyện xì xào, nhỏ to lộ ra trong lớp. Cô giáo chủ nhiệm Tuyết Ba họp lớp và yêu cầu từng người tự giác thú nhận hành vi của mình. Từng cánh tay lần lượt giơ lên. Không khí trong lớp ngột ngạt. Cô giáo từ tốn nói, “Từ nay trở về sau, khi ra đường các em không được làm thế. Vì các em xin nên người ta mới cho. Nhưng nhìn cảnh các em giành giật nhau đồ ăn đâu có khác gì loài súc vật? Nhỡ họ chụp hình rồi đưa về Mỹ, các em nghĩ thế nào? Còn gì là thể diện của dân Việt?” Thú thiệt, hồi đó còn quá nhỏ, chúng tôi chưa hiểu gì về lòng tự trọng dân tộc như cô giáo đã nói, nhưng vì sợ điểm xấu, chúng tôi đành từ bỏ kiểu xin xỏ “bụi đời” ấy. Câu chuyện này đã ăn sâu vào ý thức của tôi nhiều năm tháng qua. Nó như thứ vũ khí bí mật hay còn được giới kiếm hiệp võ lâm gọi là “bửu bối” giữ cho tôi duy trì được cân bằng trong quan hệ xã hội đầy dẫy cơ chế xin cho ngày nay. Và quả thật, ảo tưởng hoặc duy lý nếu chúng ta từ bỏ tập tục đã tồn tại hàng nghìn năm và đã ăn sâu vào tiềm thức của hàng thế hệ như là một truyền thống văn hóa. Thay vào đó, chúng ta hãy tìm cách sử dụng thói quen này như một công cụ quản lý để làm cho đời sống tinh thần và vật chất của mọi thành viên trong xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. Tổ tiên chúng ta có câu, “Miếng trầu làm đầu câu chuyện.” ám chỉ rằng, hãy tặng chút quà mọn để công việc cho công việc được dễ dàng. Các cơ quan ngoại giao đoàn thường đặt hàng từ rất sớm những món quà nhỏ của nước mình để nhân viên gửi đến những người đã giúp đỡ họ làm tốt công tác trong một năm qua, thay cho lời cảm ơn. Mức tặng quà theo thứ tự cấp bậc A, B nhưng không vượt quá một mức đã được tập thể lãnh đạo quy định trước. Cách làm này rất hay, vừa làm duy trì tính minh bạch bên trong tổ chức, vừa tiếp thị được sản phẩm cho quốc gia đến những người có uy tín và ảnh hưởng trên thị trường nước ngoài. Quả vậy, một giám đốc xuất nhập khẩu sau khi dùng thử chai rượu vang quà biếu của cơ quan ngoại giao nọ đã liên hệ lần ra cho bằng được xuất xứ của sản phẩm. Ông cho biết, không chỉ nhập mặt hàng này vì hợp gu thưởng thức rượu của mình mà còn giới thiệu sản phẩm ưa chuộng cho cả thị trường tiêu dùng. Một số công ty kinh doanh sử dụng hàng do đơn vị sản xuất làm quà biếu vào dịp lễ, Tết. Cách làm này có tác dụng vừa giới thiệu sản phẩm, vừa thu phục cảm tình của khách hàng. Chị T cho biết, trước đây gia đình chị ít sử dụng đồ hộp. Từ khi chồng chị mang các hộp cá ngừ ngâm dầu do một xí nghiệp chế biến đồ hộp ngoài Bắc về dùng, cả nhà bắt đầu ghiền món xà lách trộn cá ngừ. Từ đó trở đi, gia đình chị hầu như tháng nào cũng mua sản phẩm của công ty đó. Chị cho biết, mua sản phẩm này không chỉ vì ngon, giá cả vừa phải, mà còn vì quý tình cảm của công ty đó dành cho ông xã mình. Tặng quà vào những ngày Tết, lễ theo truyền thống văn hóa Á Đông còn là dịp để đền ơn đáp nghĩa. Anh H là giám đốc chi nhánh ngân hàng ở một tỉnh thuộc Đồng bằng Sông Cửu Long. Anh cho biết năm nay mặc dù tình hình kinh doanh khó khăn, anh đã tìm mọi cách để duy trì việc tặng quà cho những ân nhân của chi nhánh ngân hàng trong dịp Tết. Anh tâm sự, mỗi năm danh sách tặng quà của anh dài thêm ra vì do quá trình công tác khá lâu năm, những cán bộ cao niên lần lượt về hưu. Tuy đã nghỉ, nhưng họ là những người có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh của chi nhánh ngân hàng do anh quản lý. Anh cho biết, các cán bộ lão thành khi về nghỉ thường “quy hoạch” một số cán bộ trẻ để kế tục. Những người này có thể là con cháu, đồng hương, nhưng cũng thường là những người qua quãng đời công tác, họ được tin tưởng giao trách nhiệm kế tục sự nghiệp kinh doanh. Vì thế, tiếng nói của cán bộ về hưu rất có uy tín. Duy trì quan hệ tốt với cán bộ lão thành, như thế, làm cho cả hai thế hệ cán bộ trên dưới đều đồng thuận hỗ trợ cho hoạt động của chi nhánh. Anh H còn cho biết, mỗi khi có thiên tai, dịch bệnh ở các địa phương, việc tặng quà còn tạo ra uy tín lớn hơn cho chi nhánh trước cộng đồng xã hội. Những câu chuyện trên đây một lần nữa cho thấy, “Của cho không bằng cách cho.” Chuyện quà cáp luôn luôn có hai mặt trái phải. Trong cuộc sống hiện tại, để giữ gìn uy tín và không đánh mất bản thân trước nạn quà cáp biếu xén, ví dụ về giữ gìn lòng tự trọng của dân tộc cũng là một bài học đáng nhớ. Xin cảm ơn bài học của cô giáo tôi thời niên thiếu.

Điều ước lúc giao thừa.

Tý đã chuồn vơi dần loài đục khoét.

Sửu quay về đất trống hóa ngô khoai. (Ảnh scan từ postcard của PeterPham)

Day one in the White House

Obama told Cabinet members and senior staff at the Eisenhower Executive Office Building. "It's not about advantaging yourself. It's not about advancing your friends or your corporate clients. It's not about advancing an ideological agenda or the special interests of any organization," "Public service is, simply and absolutely, about advancing the interests of Americans."

Trẻ em học từ những gì chúng đang sống

Trẻ em học từ những gì chúng đang sống Nếu một đứa trẻ sống trong một thế giới với đầy rẫy những lời phê bình, chúng sẽ học cách để chỉ trích. Nếu một đứa trẻ sống trong một thế giới đầy hận thù, chúng sẽ học cách để đánh nhau. Nếu một đứa trẻ sống trong một môi trường đầy lời chế riễu, chúng sẽ luôn mặc cảm. Nếu một đứa trẻ sống trong một thế giới biết hỗ thẹn, chúng sẽ học cách cảm thấy có tội. Nếu một đứa trẻ sống trong một thế giới phải biết chịu đựng, chúng sẽ học cách kiên nhẫn. Nếu một đứa trẻ sống trong một thế giới đầy lời khen, chúng sẽ học cách khen ngợi. Nếu một đứa trẻ sống trong một thế giới ổn định, chúng sẽ biết trung thành. Nếu một đứa trẻ sống trong một thế giới công bằng, chúng sẽ học cách phán xét. Nếu một đứa trẻ sống trong một thế giới với sự chấp thuận, chúng sẽ học chính mình. Trích dẫn từ một bài phát biểu của bà Emi Yamauchi-không rõ nguồn gốc)

Hãy sinh cho Việt Nam thêm một cầu thủ nhí Công Vinh hay Minh Phương nhé!

Dear Mr. Nghia, I was not able to attend your wedding party because of tonight soccer match between Vietnam and Thailand. Vietnam is the winner finnally! Hope your first goal will produce another Cong Vinh or Minh Phuong for Vietnam tonight!

Seven Temples Island

After a hard playing day, here is your room!

Gaining strong feelings with jet sky

Learning under water world with a master of scuba diving

Team buidling with canoe running

A good place for management by eating together

Sun-bathing, or sleeping, or reading book is almost comfortable

Rocky cliff is ideal for go fishing

Boating between mainland and 7 Temples Island is about 10-15'

Tour number seven

We started our trip to Hòn Bảy Miễu (7 Temples Island) with a morning coffee in Nha Trang downtown. Co-incidently, we took a picture together at a table which had number 7 on it.

Noel viếng Phật

Ngày lễ Noel năm nay, Tổng thống Mỹ cho phép nhân viên liên bang nghỉ thêm ngày thứ 6, 26/12/2008. Chuyến đi tình cờ đưa chúng tôi đến viếng một ngôi chùa ở Khánh Hòa, Việt Nam.

Ánh mắt các bà mẹ

Tôi đã gặp các bà mẹ Mỹ. Đã trò chuyện với mẹ Ucraina. Viếng chợ Benin gặp mẹ Tây Phi. Mới nhận ra một điều rất lạ. Dù khác màu da, ánh mắt của mẹ tôi và của các mẹ đều giống hệt.

Đơn Dương nhớ

Mai ta về mang theo nỗi nhớ, Nhớ Đơn Dương và hình bóng của em. Nhớ nụ cười thuở mới làm quen, Bên ngọn đồi quanh dòng suối nhỏ. Rừng thông xanh vươn mình reo trong gió. Môi em hồng vui lần gặp đầu tiên. Tạ từ em phố núi cao nguyên, Lòng ước nguyện sẽ có ngày gặp lại. Viết khi thăm Đà Lạt lần đầu vào năm 1977 sau khi thi xong đại học.

Một lời giải thích

Dối trá, lọc lừa đầy dẫy trên đời, Vì Chúa nhân từ vẫn lắng nghe những lời xưng tội. Vì Phật chỉ cho chúng sinh chín tầng địa ngục. Nhưng loài người chẳng bao giờ thấy chúng nơi đâu. Giải thích dùm cho ông bạn Lãng Nhân, người được Thái Minh Dũng viết như sau: Ta bà một kiếp cuồng si, Đa đoan một kiếp tu mi phận mày!

Vợ hay người tình

Hai gã đàn ông ba mươi năm hội ngộ. Một gã đọc thơ tình của bạn tặng người yêu. Cô gái ấy nay đã là vợ bạn. Nghe lại rồi tác giả hỏi thơ ai.

Tặng Thái Minh Dũng

Việt Nam chưa ký hiệp định tự do song phương với một nước riêng rẽ nào

Kể từ những năm 1990 đến nay, giữa các quốc gia thành viên cũng như chưa gia nhập WTO đã hình thành nhiều hiệp định thương mại khu vực (RTA) và hiệp định thương mại tự do song phương (FTA). Hiện có khoảng 380 FTA đã được thông báo cho GATT/WTO. Trong số này, 204 FTA đang có hiệu lực. WTO dự báo, đến năm 2010 sẽ có xấp xỉ 400 FTA đi vào thực hiện. Trong số đó, hình thức khu vực thương mại tự do chiếm hơn 90% và hình thức liên hiệp thuế quan chỉ chiếm tỷ lệ khoảng 10%. Trong khu vực Đông Nam Á, cho đến thời điểm tháng 10 năm 2008, đã có 156 RTA/FTA ký bởi các thành viên ASEAN. Trong đó, có 49 hiệp định đang trong giai đoạn thực hiện. Sau đây là sơ lược tình hình phát triển của các RTA/FTA. 1. Khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA). Mặc dầu AFTA là nền tảng và chất xúc tác cho việc giải phóng thương mại của ASEAN, tăng trưởng ngoại thương bên trong khu vực chỉ chiếm 1/4 tổng khối lượng xuất khẩu của ASEAN. Đầu tư trực tiếp giữa các nước trong ASEAN cũng chỉ chiếm tỷ trọng 9,69%. Dòng chảy FDI của ASEAN chủ yếu đến từ các khu vực và quốc gia bên ngoài ASEAN, dẫn đầu là EU, thứ nhì là Nhật Bản. Thành viên ASEAN thu hút đầu tư trực tiếp FDI lớn nhất là Singapore, tiếp đến là Thái Lan, Indonesia và Malaysia. Nhìn chung, có thể nhận định: tiến tới một thị trường chung ASEAN cần có nhiều nỗ lực và con đường vẫn còn dài. Có lẽ vì thế mà bên trong AFTA cũng đã hình thành các hệ thống quan hệ song phương để thúc đẩy cho cả hệ thống cùng tiến tới mục tiêu chung. Chẳng hạn, từ tháng 02/2002, Thái Lan và Singapore tuyên bố hình thành Hệ thống tăng cường quan hệ kinh tế Singapore-Thái Lan (STEER ). Tháng 4/2003, Thái Lan hình thành “Chiến lược phát triển kinh tế” với Lào, Campuchia và Myanmar. Theo sau các nỗ lực này, tháng 10/2003 Hội nghị ở Bali, các lãnh đạo ASEAN đã đồng ý hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) nhằm tiến tới loại bỏ hoàn toàn thuế quan và các hàng rào phi thuế (NTBs) vào năm 2020. 2. Khu vực thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA). Tháng 11 năm 2002, Hiệp định khung về hợp tác kinh tế toàn diện đã được ký giữa ASEAN và Trung Quốc. Hiệp định khung này làm cơ sở để tiến tới hình thành RTA giữa ASEAN và Trung Quốc, viết tắt là ACFTA. Sau nhiều lần đàm phán bổ sung, ACFTA đi vào hiệu lực chính thức ngày 1 tháng Giêng năm 2005. Việc thực thi hiệp định thương mại này dự kiến hoàn toàn tuân thủ vào năm 2010 cho các thành viên ASEAN thuộc nhóm gia nhập trước và nhóm CLMV vào năm 2015. Trong 10 năm, từ 1996-2006, thương mại ASEAN –TQ đã tăng trưởng ở mức kỷ lục khoảng 700%. Đặc biệt trong năm ba năm (2004-2006), kể từ sau khi ký Hiệp định khung, trung bình xuất khẩu ASEAN vào Trung Quốc tăng 45,88%/năm và nhập khẩu 34,43%/năm. Tuy nhiên, cùng thời kỳ, đầu tư của Trung Quốc vào ASEAN chỉ chiếm xấp xỉ 2% trên tổng FDI của ASEAN. Yếu tố này mặc dầu không gây ấn tượng nhưng lại phản ảnh thực tế, Trung Quốc và các nước ASEAN đang cạnh tranh lẫn nhau trong thu hút FDI. 3. ASEAN-Nhật Bản (AJFTA). ASEAN và Nhật Bản đã thiết lập quan hệ không chính thức từ năm 1973. Đến tháng 3/1977 hai bên tham gia diễn đàn chính thức ASEAN-Nhật Bản. Từ đó đến nay, ASEAN và Nhật Bản liên tục là các đối tác quan trọng về thương mại. Ngày 15 tháng 4 năm 2008, Nhật Bản và ASEAN đã ký Hiệp định Khung Hợp tác Kinh tế Toàn diện sau 5 năm đàm phán giữa các nước thành viên ASEAN và Nhật Bản. Việc ký kết đã hoàn tất thủ tục cần thiết để phê chuẩn hiệp định thương mại tự do ASEAN-Nhật Bản (AJCEP) dự kiến sẽ được ký kết trong cuộc họp của các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN vào kì tới. Khi AJFTA đi vào hiệu lực, dự kiến thuế của 90% hàng hóa xuất khẩu của ASEAN vào Nhật sẽ giảm xuống mức bằng không. Điều này tạo điều kiện cho xuất khẩu hàng hóa vào Nhật Bản được thuận lợi hơn, nhưng đồng thời giúp Nhật Bản cân bằng thâm hụt thương mại với ASEAN. Bình quân tăng trưởng xuất khẩu của ASEAN vào Nhật trong vòng 10 năm (1996-2006) tăng 88,38%, nhưng nhập khẩu của ASEAN từ Nhật chỉ tăng 9,8%. Nhật đứng thứ hai về đầu tư trực tiếp FDI vào ASEAN. Đầu tư của Nhật vào ASEAN cũng dẫn đầu, khoảng 11 tỷ đô la Mỹ hàng năm [9]. AJFTA sẽ tạo điều kiện tốt hơn cho các tổng công ty của Nhật đầu tư vào ASEAN theo xu thế chuyển các ngành sản xuất chế tạo thâm dụng lao động từ Nhật Bản sang ASEAN. Trong khi đó, các quốc gia nhóm CLMV sẽ có cơ hội tiếp nhận FDI từ Nhật Bản về đầu tư cơ sở hạ tầng. 4. Hiệp định thương mại tự do EU-ASEAN. Vào tháng 4 năm 2005, Chủ tịch EU, Mandelson và các Bộ trưởng ASEAN thành lập nhóm công tác gồm các nhà kinh tế cao cấp với mục đích chính là nghiên cứu khả thi sáng kiến mới thành lập FTA để tăng cường gắn kết kinh tế. Hai bản nghiên cứu khả thi đã được lập, cung cấp các yếu tố nền tảng cho các cuộc đàm phán về FTA trong tương lai giữa EU và ASEAN. Trong tháng 10 năm 2006, EU phát hành thông điệp “Châu Âu Toàn cầu, Cạnh tranh trên thế giới” xác định ASEAN là một đối tác FTA ưu tiên. Nhóm công tác đặt mục tiêu giải phóng đầy tham vọng bao gồm cả giải phóng du lịch và đầu tư. Ngày 23 tháng 4 năm 2007 Ủy ban EU ủy quyền cho cho Hội đồng EU bắt đầu đàm phán FTA với ASEAN. Ủy ban Hỗn hợp được thiết lập và tiến hành hai lần họp và dự kiến trong năm 2008 sẽ tiến hành 4 cuộc đàm phán. 5. ASEAN-Mỹ. Mỹ là đối tác thương mại hàng đầu về xuất khẩu của ASEAN. Tính theo giá trị ngoại thương, Mỹ hiện đứng vị trí thứ hai sau Nhật. Đầu tư của Mỹ vào ASEAN xếp hàng thứ ba nếu tính luôn cả đầu tư bên trong khối ASEAN với nhau và đứng vị trí thứ thứ hai nếu tính các nước bên ngoài đầu tư vào ASEAN. Từ 1977 đến 2004, Mỹ - ASEAN đã tiến hành 17 lần đối thoại thông qua các Hội nghị Bộ Trưởng và các diễn đàn của lãnh đạo cấp cao. Tổng thống Mỹ đã đồng ý triển khai chương trình Nâng cao Quan hệ Hợp tác ASEAN-Mỹ về mọi mặt, chính trị, ngoại giao. Trong khuôn khổ hợp tác kinh tế, hai bên đồng ý tiếp tục chương trình Sáng kiến kinh tế ASEAN (EAI) , xem đó là cơ chế để thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa Mỹ và ASEAN, ký kết Hiệp định Khung ASEAN–Mỹ về Thương mại và Đầu tư vào 8/2006. Mỹ cũng đã ký riêng FTA vào 2003 và đang trong giai đoạn đàm phán FTA với Thái Lan, Malaysia và Indonesia. Mỹ cũng đã ký Hiệp định Khung về Thương mại và Đầu tư với Philippines (1989), Indonesia (1996), Brunei (2002), Thái Lan (2002), Malaysia (2004), Campuchia (2006), và Việt Nam (6/2007). Tổng thống Mỹ mới đây đã đề cử Đại sứ đầu tiên của Mỹ làm việc ở văn phòng Ban Thư ký ASEAN [9]. 6. Các FTA khác của ASEAN. ASEAN hiện đang duy trì đối thoại hợp tác với các nước khác như Hàn Quốc, Ấn Độ, New Zealand, Canada, Nga và Pakistan... Mặc dầu giao thương với các nước này còn chưa cao nhưng các bên đã duy trì đối thoại thông qua các ghi nhớ, tuyên bố chung và các diễn đàn khu vực. Một số nhận định: Đông Nam Á là một khu vực kinh tế năng động với xấp xỉ 50 hiệp định thương mại tự do khu vực và song phương. Các hiệp định này hình thành dựa trên các nguyên tắc nền tảng của WTO. Chúng nhắm đến mục tiêu giải phóng thương mại từng phần của nền thương mại thế giới, khi các cuộc đàm phán đa phương chưa tìm được tiếng nói chung. ASEAN hiện đang thực hiện RTA với Trung Quốc, đang đàm phán với Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, EU… là những nền kinh tế lớn. Mặc dầu Nhật đã thành công ký hiệp định thương mại song phương với Singapore và đã đầu tư rất sớm, từ thập kỷ 80 vào Thái Lan, Malaysia, Indonesia… Nhật cũng thấy áp lực khi giữa ASEAN và Trung Quốc đã hình thành ACFTA. Trong bối cảnh đó, nếu ASEAN chưa đủ năng động, rất có khả năng Nhật, Mỹ sẽ thúc đẩy đàm phán riêng rẽ để tiến tới FTA với các nước thành viên ASEAN như Malaysia và Thái Lan để tránh bị hiệu ứng chệch hướng thương mại (trade diversion effect) khi giữa ASEAN và Trung Quốc hoàn toàn đi vào thực hiện ACFTA vào năm 2010 và 2015 đối với nhóm CLMV. Bài học rút ra cho Việt Nam: Trong khi Việt Nam nỗ lực gia nhập ASEAN vào năm 1995 và WTO năm 2007 theo hướng đa phương hóa quan hệ ngoại thương, thế giới và khu vực lại có xu thế chuyển sang hình thành các RFA và FTA. Trước bối cảnh đó, Việt Nam không thể chậm chân trong việc tranh thủ thời cơ thuận lợi sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới. Cần tiến hành phân tích và tận dụng khai thác các RTA/FTA đã có trong khu vực trên cơ sở các lợi thế riêng của quốc gia. Chậm chân trong việc thích ứng với động thái ngoại thương của khu vực sẽ bị cuốn hút vào vòng xoáy ngoại thương của các nền kinh tế đang mạnh lên trong khu vực và bị trở thành “sân sau” cho các nền kinh tế này. Trên thực tế, ngoài AFTA, ACFTA, AKFTA là các hiệp định thương mại tự do khu vực Việt Nam đang tham gia cùng các nước ASEAN với Trung Quốc và Hàn Quốc, Việt Nam hiện chưa ký được một FTA với bất cứ quốc gia nào. VĐK

Saigon in Vanity Fair

..."There are lots of reasons to come to Saigon, but walking the streets is not one of them. Not because of the heat, which can leave you dripping with sweat and dangerously dehydrated after a couple of blocks, nor because of the long rainy season, which can leave you soaking wet and sheltering in shop doorways and arcades for an hour or so each day. The heat and the rain are only inconveniences, and more than made up for by the potential rewards of drifting through the dynamic street life of this intensely physical city. Or at least they would be if that were all there was to it. But the very real possibility of being killed or maimed by motorbikes on streets where there appear to be no traffic laws or, if they exist, are rarely observed, tends to drain the pleasure from the early-morning exploration of the avenues and alleyways, or from the relaxed, post-prandial evening stroll around the Opera House. And even if you are not left broken and bleeding by the side of the road, the sheer terror of crossing the streets is so stressful that you end up in no condition to savor the sights of Saigon. Motorbikes make no concessions to pedestrians, cars none to motorbikes, and buses none to anything. There is no refuge to be had from sidewalks and crossings either, and they are often more perilous, offering, as they do, a false sense of security; sidewalks are viewed simply as third traffic lanes for the rush hour, crossings and one-way signs are merely decorative, and red lights are red capes to the charging Hondas. If there is any upside to this moronic inferno it’s that the universally appalling driving is mitigated by the natural aversion of most Asians to any kind of confrontation, rendering road rage not unknown but relatively rare, anger replaced by an eerie, zombie-like passivity. Where, you may ask, are the forces of law and order when this quotidian nightmare is going on? Well, for the most part they are, by all accounts, busy taking bribes. The police are like crocodiles lying in wait every day for an endless wildebeest migration. And the motorcyclists themselves are apparently happy to calculate their odds according to wildebeest actuarial charts. Assuming that you either have nerves of steel, or can find no convincing reason to live and are still determined to walk around the city, you are then confronted by the appropriation of the sidewalks by whoever gets there first. There is very little concept of personal space in Saigon. In many parts of the city you can barely walk 30 feet without being forced onto the street, thwarted by improvised sidewalk restaurants, whole families stretched out from doorway to curb, motorbikes parked legally and illegally, or just by groups of people who make no effort to let you pass. At first I would become very colonial about all this and huff and puff and wave at people with my flyswatter. But you have no choice but to accept it; it’s their country, and if they accept it without being offended, that’s just the way it is. I’m fairly sure I don’t have nerves of steel but nevertheless I continue to walk everywhere."...

Full reading site: http://www.vanityfair.com/culture/features/2008/11/saigon200811?currentPage=3 

China, Singapore sign free trade pact

China, Singapore sign free trade pact www.chinaview.cn 2008-10-23 11:30:25 Special Report: The 7th Asia-Europe Meeting Summit BEIJING, Oct. 23 (Xinhua) -- China and Singapore on Thursday signed a bilateral free trade agreement (FTA) ahead of the seventh Asia-Europe Meeting (ASEM) to be held here on Oct. 24-25. The signing of the FTA was witnessed by Chinese Premier Wen Jiabao and Singaporean Prime Minister Lee Hsien Loong who kicked off his China visit on Wednesday afternoon. Chinese Premier Wen Jiabao (R) and Singaporean Prime Minister Lee Hsien Loong make a toast after the signing of a bilateral free trade agreement (FTA) in Beijing on Thursday, Oct. 23, 2008. (Xinhua Photo)Photo Gallery>>> Negotiations for the China-Singapore FTA began in October 2006. Previous reports said the FTA covers trade in goods, rules of origin, trade remedies, trade in services, movement of natural persons, investment, customs procedures, technical barriers to trade, sanitary and phytosanitary measures and economic cooperation. Trade between the two countries reached 47.15 billion U.S. dollars in 2007. Singapore is China's eighth largest trade partner and the seventh largest investor. Wen Jiabao said during his meeting with Lee Hsien Loong prior to the signing of the FTA Thursday morning that the pact signals a leap forward in the bilateral ties between the two countries. He said relations between China and Singapore had always been friendly, cooperative and creative. Chinese Premier Wen Jiabao (L-2) holds a meeting in Beijing with Singaporean Prime Minister Lee Hsien Loong prior to the signing of the FTA Thursday morning, Oct. 23, 2008. (Xinhua Photo) Photo Gallery>>> Lee Hsien Loong agreed that the growth of the bilateral relations between the two sides, especially the FTA, was "a testimony of the strength of our relationship and reflects our intention to broaden our exchanges and ties," he said. He said the ASEM is held during major development in the financial sector worldwide, and provides "opportunities to exchange wills in the instable environment." "It is important for Asian countries to work together, exchange wills, and maintain the dynamic and stamina which characterize the past decades of Asia development," he said

Life is miracle!

Mr. Le Van Thu (right), my classmate in Hue University and also in Quoc Hoc High School went to the U.S. on the IV program thanks to Angela's nomination. He shows me this picture!

The man, who sits next to him, is Phan Ung Man. Man is also our classmate. Mr. Man escaped Vietnam after graduation in 1981. Now, he is a staff of the U.S. Trade Mark and Patent Office in DC. He married with the daughter of Professor Chu Pham Ngoc Son, who is very well-known in Ho Chi Minh City. As you see his house, Mr. Man now has a comfortable life in the U.S. I did go to DC but did not know that Mr. Man was there in 2004.

But here is another mystery. When I was in DC, a staff of the Library of Congress came to visit me and gave me a chance to visit her home in Virginia near by. Mr. and Mrs. Lien Huong Fiedler asked me to stay one night at her home. The reason was strange to every Vietnamese: to see a dear coming to her garden at night. That night I fell asleep. However, next morning, we almost were about hitting a dear on the way back DC. We stopped by the restaurant, "The Tastes of Vietnam" for lunch. Do you believe? A Vietnamese came to see me and greeted with my name. Mr. Le, who immigrated to the U.S., was also the former colleague of mine working in Ho Chi Minh City.

Đối sách kinh tế của hai ứng cử viên tổng thống Mỹ Barack Obama và John McCain

Trong lúc nước Mỹ đang gặp khủng hoảng tài chính. Người dân Mỹ cũng như trên thế giới có lẽ quan tâm nhất những đối sách kinh tế của hai ứng cử viên tổng thống mà đằng sau họ chính là những cố vấn kinh tế. Một trong những cố vấn kinh tế của Barack Obama là giáo sư kinh tế Đại học Chicago, Austan Goolbee, năm nay mới 39 tuổi. Goolbee tốt nghiệp thạc sĩ ở Yale nănm 1991 và lấy bằng tiến sĩ kinh tế ở MIT năm 1995. Goolbee đã từng là một trong những thành viên thuộc nhóm cố vấn kinh tế Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ. Ông chuyên viết bài cho báo New York Times, giành được học bổng Fulbright và thường xuất hiện trên kênh truyền hình Lịch sử với chuyên đề Lịch sử kinh doanh. Goolbee được đánh giá là thế hệ các nhà kinh tế có tầm nhìn và kỹ năng của thế kỷ 21. Ông cùng Giáo sư Richard Thaler, sáng lập viên của trường phái kinh tế học hành vi hoặc Cass Sunstein, giáo sư trường luật Đại học Chicago...là những nhà kinh tế tập trung nghiên cứu hành vi của công chúng đối với các vấn đề như thuế thu nhập, ảnh hưởng của internet và hệ thống kết nối xã hội. Các nhà nghiên cứu này dựa vào ứng dụng công nghệ mới trong y học để xác lập mối quan hệ của hệ thần kinh và hành xừ của con người khi làm quyết định trong cuộc sống hàng ngày. Theo họ, hành xử của con người thường là "mặc định" trước các lựa chọn rủi ro và lợi nhuận, chứ không phải lúc nào cũng có lý như những kết luận trước đây. Một trong những đề nghị của Goolbee là đơn giản hóa cách khai thuế cho đại bộ phận người dân Mỹ. Mọi người có lẽ đã biết, sở thuế Mỹ tạm trừ trước một khoản thu nhập của người dân, cuối năm cá nhân phải khai thuế để nhận lại khoản tiền tính bị dôi ra, hoặc đòi thêm khoản bù thu nhập theo quy định. Nhờ vào cơ sở dữ liệu thuế, cơ quan thuế sẽ tính và trả trước các đối tượng bị đóng thuế một khoản tiền còn dư cùng với thông tin giải thích liên quan, người đóng thuế thường chọn giải pháp chấp thuận. Nói khác đi, lựa chọn của họ trở nên "mặc định". Với cách làm này, sẽ tiết kiệm cho người dân 225 triệu giờ và 2 tỷ đô mỗi năm. Về vấn đề toàn cầu hóa và an ninh kinh tế của nước Mỹ, Goolbee cho rằng, dựa trên kết quả nghiên cứu, cho thấy toàn cầu hóa không có tội tình gì. Nếu Mỹ không nhập hàng tiêu dùng của Trung Quốc thì cũng nhập của một nuớc nào khác, chẳng hạn, Việt Nam, hay Mexico... Để củng cố an ninh kinh tế, theo ông, nước Mỹ cần thay đổi trong việc tạo ra nhu cầu đối với lao động có kỹ năng và sử dụng lợi thế công nghệ. Nhưng nếu chọn giải pháp này, sẽ có 75 đến 85% người Mỹ có thu nhập trung bình sẽ gặp khó khăn trong ngắn hạn. Vì thế, về lâu dài, chìa khóa để giải quyết vấn đề này là đầu tư vào giáo dục và làm cho thu nhập người dân có tính lưu động. Nếu thắng cử, chính sách kinh tế của Obama sẽ tập trung giải quyết khiếm khuyết hiện tại của xã hội Mỹ, khi mà 2/3 kỹ sư và tiến sĩ khoa học tốt nghiệp không phải là công dân Mỹ. Tiếp đến là vấn đề tuổi trung bình tốt nghiệp đại học ở Mỹ hiện nay là 31 chứ không phải là 25 như trong quá khứ. Theo Goolbee, đây là hậu quả của việc giảm đầu tư ngân sách vào nghiên cứu khoa học tám năm qua, cũng như sự cam kết của chính phủ trong đầu tư vào chương trình đào tạo nâng cao bị thả lỏng. Ba lãnh vực sẽ dành được nhiều ưu tiên trong giáo dục và đào tạo của Mỹ là y học, công nghệ sinh học và khoa học tính toán. Trước mắt, nếu trở thành tổng thống, Obama hứa trả lại mỗi công nhân $500 hoặc $1000 đô la cho mỗi gia đình để thúc đẩy tiêu dùng. Chi 50 tỷ đô la thông qua các dự án của tiểu bang và liên bang về cầu đường, trường học, và các dự án tạo công ăn việc làm trong nước. Hoãn trả nợ cho các chủ hộ không có khả năng chi trả để họ đàm phán làm quyết định giữ hay chuyển nhượng tài sản. Cho phép mỗi gia đình rút đến 10.000 đô la từ tài khoản nghỉ hưu bất cứ khi nào trong một năm để chi tiêu mà không bị tiền phạt. Cung cấp một khoản trợ thuế 60 tỷ đô la cho các doanh nghiệp tạo công ra việc làm trong nước. Tạo ra một ngân quỹ khẩn cấp để cho vay trực tiếp đến doanh nghiệp nhỏ và mở rộng cho vay có bảo đãm thông qua tổ chức Quản lý doanh nghiệp nhỏ của Mỹ. Đối với ứng viên McCain, nếu thắng cử, trước mắt ông hứa sẽ chi 300 tỷ đô la để mua lại tài sản của các chủ hộ không có khả năng trả tiền nhà để họ đàm phán lại về cách thanh toán tiền nhà dựa trên giá trị tài sản hiện có. Cho phép người dân tuổi từ 59 trở lên rút tiền từ khoản tiết kiệm nghỉ hưu cá nhân và chỉ chịu thuế suất 10% thay vì 35% theo luật thuế hiện hành. Giảm thuế đánh vào phần tăng giá của cổ phiếu từ 15% xuống còn 7,5%. Tăng khoản giảm thuế để bù cho việc mất giá cổ phiếu đến 15.000 đô la một năm. Luật hiện tại quy định mức giảm trừ chỉ đến 3.000 đô la Loại bỏ thuế đánh vào khoản trợ cấp do mất việc làm. Tạm thời hoãn quy định đòi hỏi người Mỹ trên tuổi 70 và có khoản thời gian quy định là sáu tháng để bắt đầu bán các khoản tiết kiệm nghỉ hưu cá nhân, giúp họ tránh khỏi phải bán ra các cổ phiếu đang trong thời kỳ giá thấp. Nhạc trưởng kinh tế của McCain hiện là Tiến sĩ Douglas Holtz-Eakin. Ông là chuyên viên nghiên cứu cao cấp ở Viện Kinh tế Quốc tế Peterson từ 2007 đến tháng Ba 2008. Từng là giám đốc của Văn phòng Ngân sách Quốc hội nhiệm kỳ 2003–05. Giữ chức Kinh tế trưởng ở Hội đồng Cố vấn Kinh tế dưới thời Tổng thống Bush (2001–02) trong một khoảng thời gian 18 tháng và là chuyên viên kinh tế cao cấp của Hội đồng Cố vấn Kinh tế của Tổng thống Bush trong hai năm (1989–90). Holtz-Eakin là giám đốc công ty DHE Consulting, LLC do ông làm chủ. Đã từng được bổ nhiệm làm công tác nghiên cứu ở Đại học Columbia và Princeton, chủ tịch và giáo sư kinh tế, ủy viên hội đồng quản trị kiêm phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu chính sách công Maxwell ở Đại học Syracuse. Ông đã giữ chức vụ giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Địa kinh tế Maurice R. Greenberg và được tôn vinh chức danh giáo sư kinh tế quốc tế mang tên Paul A. Volcker ở Ủy ban quan hệ đối ngoại. Ông cũng đã là cố vấn cho nhiều chính phủ tiểu bang ở Mỹ. Một điều thú vị là trong lúc hai ứng viên tổng thống đang đi vận động tranh cử, hai cố vấn kinh tế đã được mời đến Đại học Columbia hôm thứ hai 20/10 để tranh luận về khả năng thực hiện các giải pháp kinh tế của các ứng viên tổng thống. Mặc dầu có dịp để hùng biện về tính thuyết phục của các giải pháp kinh tế do họ đề ra, cả hai đều thừa nhận rằng cho dù là ai thắng trong cuộc bầu cử này, khủng hoảng tài chính hiện nay sẽ làm cho lời hứa của hai ứng viên khó có thể thực hiện được trong 4 năm tới.

Trinh Cong Son-Tieng hat hoa binh - Dang Tien

"Đã nhiều người nói Trịnh Công Sơn là thiên tài. Sự đánh giá thành tâm, nhưng mơ hồ, sử dụng một khái niệm khó định nghĩa và không có tiểu chuẩn. Trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, chữ thiên tài bao hàm một ngụ ý chính trị. Nhưng nhìn dưới ánh sáng nào đi nữa, sự nghiệp Trịnh Công Sơn cũng là một khối tài tình. Tài và tình sinh ra nhau, nuôi dưỡng lấy nhau bằng lương thực một trần ai khổ ải. Chữ tài, phần nào, là của trời cho ; chữ tình là khối đau thương khổ luyện trong khổ nạn. Và chính khối đau thương - qua những lời ca phản chiến - đã vinh danh Trịnh Công Sơn trong khổ nạn, vinh danh bên ngoài ý muốn của nhiều quyền lực thế trị ; và sau này nữa, bên ngoài những mê chấp sân si. Song song với ca khúc hoà bình làm trong một thời điểm đặc biệt, Trịnh Công Sơn vẫn sáng tác nhạc phẩm ca ngợi tình yêu, tình bạn, thiên nhiên và cuộc đời. Tất cả tâm cảm ấy cùng chiếu rọi về tình người, nổi bật trong bất hạnh."

What is life?

WHAT IS LIFE Prof. K.T.S. Sarao Dịch: Lê Bích Sơn Life is a challenge… meet it. Đời là một cuộc thử thách, hãy đương đầu với nó. Life is a gift… accept it. Đời là một món quà, hãy nhận lấy. Life is an adventure… pare it. Đời là một cuộc phiêu lưu, hãy giảm dần. Life is sorrow… overcome it. Đời là nỗi đau, hãy vượt qua. Life is tragedy… face it. Đời như tấn bi kịch, hãy chịu đựng. Life is duty… perform it. Đời là bổn phận – trách nhiệm, hãy thực hiện. Life is a game… play it. Đời là một ván cờ, hãy đánh cuộc với nó. Life is a mystery… unfold it. Đời là một điều bí ẩn, hãy tìm cách mở ra. Life is a song… sing it. Đời là một bài ca, hãy vui ca hát. Life is an opportunity… take it. Đời là một cơ hội, hãy nắm lấy. Life is a tourney… complete it. Đời là một cuộc đấu thương trên ngựa, hãy hoàn thành. Life is a promise… fulfit it. Đời là một lời hứa, hãy thực hiện. Life is love… discover it. Đời là tình yêu, hãy khám phá. Life is beauty… praise it. Đời là vẻ đẹp, hãy ca ngợi. Life is truth… realise it. Đời là chân lý, hãy thấu hiểu. Life is a struggle… fight it. Đời là một cuộc chiến đấu, hãy đánh trận với nó. Life is a puzzle… solve it Đời là một câu đố, hãy tìm cách giải. Life is a goal… achieve it. Đời là một mục tiêu, hãy đạt được.

An Amerian diplomat talks with Quoc Hoc High School students on the occasion of his visit to Hue. He advises students that they should travel out of their home town to see what people are doing and wonder how they could do when they grow up. A student responses, "What would you do to help my country, particularly, my home city, to get better economic condition so that I can have money to travel along my country or travel abroad?" On the way back, he told me, "These students are smart!" I am proud to be a former student of this school.

Con phố dòng sông

Những chuyến xe buýt oằn mình mỗi ngày trên phố. Chở trong lòng học sinh, công nhân và người cao tuổi. Dưới lòng đường các chàng trai và những cô gái trẻ. Cưỡi những chiếc xe phân khối lớn. Ngực, mông mời gọi. Sức sống thanh xuân chẳng màng nắng, khói, bụi, quyện với hơi người. Những mái đầu biến lòng đường thành dòng kênh đen. Giờ những chiếc mũ bảo hiễm biến đường phố thành những dòng sông bạc. Loáng dưới ánh mặt trời mỗi sáng. Anh xót xa tự hỏi. Sao dòng sông người không chảy thể nhanh hơn? Đất nước nhận hàng trăm tỷ đô la. Vẫn chưa khơi được dòng sông người chảy lờ đờ trên phố. Vẫn không cất được gánh hàng rong của mẹ. Và những cánh tay chờ bố thí bên đường. Phải chăng dòng sông người đi mỗi ngày thêm chậm, Vì gánh nợ trên vai ngày mỗi chất chồng?

Giải độc lạm phát: nền tảng nằm ở yếu tố con người.

Một mẫu tin trên Báo Giáo Dục Thành phố Hồ Chí Minh ngày 16 tháng 7 năm 2008, gây sửng sốt dù đó là sự thực: Thành phố HCM hiện có 14 khu chế xuất, khu công nghiệp với khoảng 220 ngàn công nhân, chỉ có 5% công nhân được sống trong nhà lưu trú. Số còn lại sống trong những khu nhà ọp ẹp không đủ quy chuẩn đảm bảo điều kiện sinh hoạt ăn, ở, vệ sinh môi trường. Những nơi này do các hộ gia đình sống kề cận khu công nghiệp tự xây dựng rồi cho thuê lại. Chúng ta tự hào là một quốc gia có định hướng phát triển dựa trên nền tảng công-nông nhưng mẫu tin trên cho thấy các nhà quản lý chưa có các chương trình hành động gì cụ thể để hỗ trợ cho lực lượng lao động chủ chốt vận hành nền kinh tế. Chúng ta chú trọng đào tạo nâng cao kỹ năng hiện đại cho cấp quản lý, nhưng họ đâu phải là người làm ra sản phẩm trực tiếp? Làm thế nào họ có thể áp dụng kỹ năng này vào thực tế khi người lao động chưa nhìn thấy tương lai của mình trong xí nghiệp, công ty? Chúng ta đầu tư hàng ngàn tỷ vào hạ tầng cơ sở, nhà máy, thiết bị công nghệ hiện đại, những đầu tư này sẽ không thể tạo ra năng suất hiệu quả khi con người vận hành chúng có hoàn cảnh sống thiếu những điều kiện căn bản. Chúng ta đã đầu tư hàng chục tỷ vào các chương trình bình chọn các doanh nghiệp có nhãn hiệu hàng hóa chất lượng cao, chương trình quảng bá thương hiệu quốc gia. Những doanh nghiệp như thế làm sao có chất lượng sản phẩm bền vững khi những người làm ra sản phẩm lại sống trong những căn nhà ọp ẹp, tạm bợ và thiếu vệ sinh như thế? Các chủ doanh nghiệp tìm đâu ra lòng trung thành từ người lao động khi phương tiện đi lại và phòng làm việc, nơi họ sinh sống đầy đủ phương tiện, còn công nhân thì sống ra sao là việc của mỗi người? Lịch sử luôn là bài học cho những ai muốn tham khảo. Nhà Nguyễn mở mang bờ cõi tận phương Nam vì di dân cả làng, cả họ, đi đến đâu cũng lấy an cư lạc nghiệp làm đầu. Các công ty Nhật làm ra hàng hóa chất lượng tốt và ổn định vì biết chú trọng đến đời sống công nhân. Xưởng sản xuất của công nhân được gắn máy điều hòa trước rồi mới gắn cho quản lý sau. Akio Morita, chủ tịch hãng Sony của Nhật Bản đã kết luận, người Nhật có thể học nhiều thứ ở Mỹ nhưng văn hóa doanh nghiệp thì Mỹ nên học người Nhật. Ông đã sốc khi viếng thăm một xưởng sản xuất của Motorola ở Mỹ và thấy cấp chỉ huy ngồi làm việc trong phòng có trang bị điều hòa không khí còn công nhân sản xuất thì làm việc trước các quạt gió lớn quay vù vù, “Làm thế nào anh có công việc chất lượng từ những ngưởi làm việc trong điều kiện như thế? Lòng trung thành gì anh mong đợi từ công nhân khi họ thấy anh ngồi làm việc trong phòng lớn gắn điều hòa không khí, còn họ thì không?” Trở lại vấn đề nóng hổi của đất nước. Có một yếu tố nền tảng ít được nhắc đến trong các biện pháp giải độc lạm phát ở nước ta đó là vấn đề năng suất hiệu quả của nền kinh tế mà chìa khóa nằm ở yếu tố con người: họ là công nhân và nông dân. Hơn bao giờ hết, hãy có những chính sách cụ thể tập trung vào đối tượng này.

Một số giải pháp góp phần hạ nhiệt nền kinh tế Việt Nam

Viễn cảnh nền kinh tế Việt Nam vẫn rất sáng sủa vì nền chính trị ổn định, nguồn nhân lực trẻ-thông minh-cần cù, lực lượng lao động phổ thông lớn và giá nhân công vẫn còn thấp so với các nước trong khu vực. Tuy nhiên, trong quý I/2008 và tiếp tục trong các tháng đầu của quý II/2008, nền kinh tế Việt Nam đã trở nên quá nóng. Các yếu tố toàn cầu như giá dầu và giá lương thực tăng cao đã châm ngòi cho bùng nỗ lạm phát trong nước lên đến trên 20% trong tháng năm, so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số thị trường chứng khoán (Vietnam Index) sụt giảm trên 60%. Tiền đồng Việt Nam bị mất giá so với các ngoại tệ khác. Ngoài các yếu tố bất lợi bên ngoài, các yếu tố bên trong như: tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng thương mại quá nóng, phần lớn cho vay đầu tư địa ốc và chứng khoán ngắn cũng như dài hạn (trên 50%); thâm hụt cán cân thương mại tương đương 6% trên tổng sản lượng quốc dân (GDP). Những yếu tố bên trong này có căn nguyên từ các vấn đề: giá trị địa ốc bị thổi phồng lên quá cao, cao rất nhiều lần trong năm 2007; tăng đột biến lượng tiền đầu tư trực tiếp, gián tiếp đổ vào Việt Nam (trên 20 tỷ đô la Mỹ); và cổ phiếu của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam đã tăng trưởng vượt quá giá trị thực chất, năng suất hiệu quả của các công ty. Trước tình hình này, chính phủ Việt Nam đã và đang có những biện pháp nhằm bình ổn kinh tế. Biện pháp thứ nhất là rà soát các dự án đầu tư công lớn và tiết giảm chi phí công. Tại Hội nghị giữa kỳ Nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam (CG) tại Sa Pa - Lào Cai, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc đã phát biểu "Ngày 15/6 tới, các địa phương còn lại phải nộp báo cáo việc điều hành kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản và chi tiêu ngân sách năm 2008. Nếu làm không tốt, người đứng đầu địa phương phải chịu trách nhiệm". Biện pháp thứ hai là ghìm giữ giá nhóm 10 mặt hàng thiết yếu nhằm ưu tiên tập trung cho mục tiêu kiềm chế lạm phát. Trong cuộc họp giao ban thường trực Chính phủ về công tác điều hành xuất nhập khẩu, hạn chế nhập siêu và quản lý giá cả đối với các mặt hàng thiết yếu hồi cuối tháng 3-2008, Thủ tướng Chính phủ đã kết luận: 10 mặt hàng thiết yếu gồm xăng dầu, điện, than, nước sạch, vé xe buýt, vé tàu hỏa, vé máy bay, xi măng, sắt thép, học phí và viện phí sẽ không được tăng giá cho đến tháng 6-2008, trừ phi có trường hợp đột biến giá. Sau đó, tại cuộc họp với các doanh nghiệp đầu mối tháng 4-2008, Thủ tướng chỉ đạo các Bộ cho phép tạm ứng trước 95% số lỗ tạm tính theo kế hoạch nhập khẩu cho doanh nghiệp không tăng giá bán lẻ đến tháng 6. Các mặt hàng như xăng dầu, điện, than, xi măng, cước phí giao thông... phải giữ ổn định đến tháng 6. Biện pháp thứ ba là điều chỉnh lãi suất cơ bản và nới rộng biên độ dao động tỷ giá giao dịch ngoại tệ. Trong tháng 5/2008, Ngân hàng Nhà nước đã nâng mức ấn định lãi suất cơ bản từ 8,75% lên 12% năm. Lãi suất cho vay của ngân hàng thương mại vì thế đã tăng 18%/năm. Tỷ giá giao dịch tiền đồng VN so với đô la Mỹ cũng đã có mức ấn định mới, di chuyển từ 15,519 đồng/1USD thành 16,233 đồng/1USD. Ngày 11 tháng 6, lần thứ hai Ngân hàng Nhà nước tiếp tục nâng lãi suất cơ bản từ 12 lên 14% và phá giá đồng nội tệ thêm 2%. Có thể nói các biện pháp trên vẫn chưa tạo ra các hiệu ứng khả dĩ có thể xua tan đám mây tạo nên hiệu ứng nhà kính làm tăng nhiệt nền kinh tế Việt Nam. Sau 3 tháng kìm hãm giá, ngân sách Nhà nước đang phải chịu sức ép rất lớn. Giá bán than cho sản xuất xi măng, giấy, phân bón chỉ bằng 80% giá bán bình thường trong nước và dưới 50% giá than xuất khẩu cùng loại. Giá bán than cho sản xuất điện hiện nay chỉ bằng 65% giá thành sản phẩm, bằng 55% giá bán than xuất khẩu cùng loại. Tương tự, giá bán lẻ xăng dầu hiện nay bằng 80-90% giá khu vực. Hiện tượng đầu cơ, tích trữ trong khâu phân phối liên tục gây ra những cơn sốt lớn, nhỏ về gạo, thép, xi măng. Càng gần đến ngày 30-6, càng có nhiều người, từ người phân phối đến người tiêu dùng, với quy mô khác nhau, tham gia vào hoạt động tích trữ, găm hàng, chờ đợi thời điểm sau ngày 30-6-2008[1]. Rất có thể hàng hóa đầy trong kho ở cảng ở Tp. Hồ Chí Minh vừa qua, ngoài nguyên nhân sức tiêu dùng giảm còn yếu tố găm hàng chờ giá. Biện pháp tăng biên độ dao động đồng tiền Việt Nam so với đô la Mỹ cũng chưa có tác dụng đáng kể trong việc điều chỉnh thâm hụt mậu dịch, nhưng lại gây tác động tâm lý khiến nhu cầu ngoại tệ tăng. Tỷ giá tiền đồng trên thực tế đã trượt cao hơn mức ấn định của nhà nước kể từ sau khi nhà nước điều chỉnh lãi suất cơ bản[2]. Nhà nước cần có thêm một số biện pháp bổ sung. Thứ nhất, nhà nước nên tính đến điều kiện bổ sung lượng tiền từ bên ngoài đưa vào Việt Nam thông qua các kênh của ngân hàng nhà nước như vay các tổ chức quốc tế, đầu tư trực tiếp FDI, tiền gửi của người Việt hải ngoại… để bù vào thâm hụt mậu dịch. Là thành viên của hiệp định thương mại tự do khu vực AFTA và ASEAN-Trung Quốc, Việt Nam cần tính đến khả năng sử dụng quỹ sắp xếp hoán đổi tiền tệ của ASEAN (ASEAN Swap Arrangement-ASA) hoặc một hệ thống sắp xếp hoán đổi song phương (Billateral Swap Agreement-BSAs) trong số các thành viên ASEAN, kể cả với Trung Quốc. ASA hiện đạt quy mô 1 tỷ USD trong khi 16 BSAs đạt đến quy mô tổng cộng 36.5 tỷ USD. Tăng tốc độ giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Năm 2007 FDI đăng ký trên 20 tỷ USD, song tỷ lệ giải ngân chỉ dừng ở con số khiêm tốn 4,6 tỷ USD. Năm tháng đầu năm 2008, vốn đăng ký đã lên tới trên 15 tỷ USD và theo ước đoán, vốn FDI đăng ký cả năm có thể lên tới trên 30 tỷ USD[3]. Chính phủ cần có các biện pháp khuyến khích để tỷ lệ giải ngân có thể “đuổi kịp” vốn đăng ký và đầu tư trực tiếp nước ngoài thực sự phát huy hiệu quả thay vì chỉ vẽ ra những viễn cảnh huy hoàng về con số. Kiều hối của gần ba triệu người Việt Nam ở nước ngoài cũng là một nguồn quỹ quan trọng. Theo tính toán, Việt Nam nhận gần 5,5 tỷ kiều hối trong năm 2007. Trong điều kiện khó khăn, chính phủ nên có các biện pháp để khuyến khích bà con Việt Kiều gửi tiền về nước. Một trong những biện pháp ấy là nới rộng hay bỏ các quy định mua nhà của người Việt ở nước ngoài. Việc nới rộng các quy định mua nhà của cả các công ty quốc tế cũng cần nên xem xét. Đừng để cho yếu tố tâm lý về chủ quyền tác động đến chính sách kinh tế. Ví dụ, tranh luận về việc đồng ý để cho công ty Toyota mua đất xây nhà máy trên đất của Mỹ, sản xuất xe hơi tiên tiến phục vụ người tiêu dùng trong nước là một bài học về chủ quyền và giải pháp kinh tế kinh điển. Tất cả các đề xuất nói trên kết hợp với các biện pháp đang tiếp tục điều hành của chính phủ trong các tháng tới sẽ đóng một vai trò như là chiếc phong vũ biểu trong việc thu hút vốn, góp phần giữ vững tỷ lệ tăng trưởng GDP 7% đã được Quốc hội điều chỉnh trong cuộc họp bế mạc ngày 3/6/2008 vừa qua[4]. Võ Đắc Khôi [1] Báo Đại Đoàn Kết Online, http://baodaidoanket.net/ddk/mdNews.ddk?masterId=7&categoryId=88&id=7268 [2] Tỉ giá đô la đã vượt ngưỡng 18.000 đồng/1USD ngày 5/6/2008, theo VietNamNet. [3] Báo điện tử Tổ Quốc, ngày 6/6/2008. [4] http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2008/06/3BA02F36/